İcra takibiyle karşılaşan borçlunun kaybettiği ilk şey çoğu zaman parası değil, doğru mercie gitmek için kalan yedi gündür. İİK ve HMK çerçevesinde birbirine benzeyen üç başvuru yolu vardır ve her biri ayrı bir kapıya açılır.
Üç Ayrı Merci, Üç Ayrı İşlev
Ödeme emrine itiraz icra dairesine yapılır ve takibi durdurur. Takip işlemlerinin kanuna aykırı olduğu iddiası, yani şikayet, icra mahkemesine yöneltilir. İtiraz üzerine duran takibin sürdürülmesi için alacaklının açacağı itirazın iptali davası ise genel mahkemede görülür. Aynı dosya içinde bu üç kanal aynı anda işleyebilir; dilekçenin hangisine ait olduğu başlıkta açıkça belirtilmelidir.
Ödeme Emrine İtirazın Yedi Günü
Genel haciz yoluyla takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür. İtiraz, borca, faize, imzaya veya yetkiye yönelik olabilir; hangi kaleme itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır. Borcun tamamına değil bir kısmına itiraz ediliyorsa, kabul edilen miktar rakamla gösterilmelidir. Aksi halde itiraz belirsiz sayılabilir ve sonuç doğurmayabilir. Süre içinde yapılmayan itiraz takibi kesinleştirir; bu aşamadan sonra elde kalan yol borcun bulunmadığının ayrı bir davayla ileri sürülmesidir.
Şikayet ile İtirazı Karıştırmamak
Borcun varlığına yönelik bir karşı çıkış itirazdır ve icra dairesine yapılır. Buna karşılık haczedilemeyecek bir malın haczedilmesi, usulsüz tebligat ya da kıymet takdirine ilişkin aykırılıklar şikayet konusudur ve icra mahkemesine götürülür. Şikayet için de kural olarak öğrenmeden itibaren işleyen bir süre bulunur; ancak bir hakkın süresiz olarak şikayete konu edilebildiği haller de vardır. Yanlış kanaldan verilen dilekçe, doğru kanalda geçen süreyi durdurmaz.
Takibin Türü Süreyi Değiştirir
Kambiyo senetlerine dayalı takipte itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yapılır ve süresi genel haciz yolundakinden daha kısadır. İmzaya itiraz ile borca itirazın sonuçları da farklıdır. Bu nedenle ödeme emrini eline alan borçlunun ilk yapması gereken, belgenin üzerindeki takip türünü ve tebliğ tarihini okumaktır.
Üçüncü Kişinin Malı Haczedildiyse
- Hacze konu eşyanın mülkiyetini gösteren belgeler bir arada toplanmalı.
- İstihkak iddiası, haczi öğrenmeden itibaren işleyen süre içinde ileri sürülmeli.
- Haciz tutanağının bir örneği icra dosyasından temin edilmeli.
- Aynı adreste oturanların eşyalarının ayrımı için fatura ve teslim kayıtları hazırlanmalı.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir ve her takip dosyası kendi belgeleri üzerinden okunmalıdır. Ödeme emri tebliğ edildiyse süre işlemeye başlamış demektir; gecikmeden hukuki değerlendirme almanız önerilir.