Banka hesabına ya da kripto varlık hesabına erişimin aniden kapanması, çoğu zaman şüpheli işlem bildirimi veya adli bir tedbir kararının sonucudur. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesindeki iç kontrol uygulamaları ve TCK 282 kapsamındaki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama soruşturmaları bu tabloyu birlikte oluşturur. Blokenin kaynağı belirlenmeden yapılan başvurular sonuçsuz kalır.
Önce Blokenin Kaynağını Ayırt Edin
Uygulamada üç farklı durum aynı isimle anılır. Birincisi, kurumun kendi risk politikası gereği işlem kısıtlaması uygulamasıdır. İkincisi, şüpheli işlem bildirimi sonrası idari nitelikte işlem yapılmasıdır. Üçüncüsü ise soruşturma kapsamında verilen ve adli nitelik taşıyan elkoyma ya da tedbir kararıdır. Her birinin muhatabı ve başvuru yolu farklıdır: ilkinde kuruma, ikincisinde ilgili idari mercie, üçüncüsünde ise kararı veren yargı merciine yönelmek gerekir. Yanlış mercie yapılan başvuru süre kaybettirir.
İlk Aşamada Toplanacak Belgeler
- Hesap ekstresi ve bloke tarihinden önceki dönemi kapsayan işlem dökümü
- Bloke edilen tutarın kaynağını gösteren belgeler: satış sözleşmesi, fatura, maaş bordrosu, tapu kaydı
- Kripto işlemlerinde platform kayıtları ve transfer geçmişi
- Kurumdan alınan yazılı veya sistem üzerinden verilen bildirimlerin çıktısı
- Karşı tarafın kimliğine ilişkin bilgiler ve işlemin ticari gerekçesi
Bildirimin Ulaşmaması Neden Kritik
Adli tedbire dayanan blokelerde ilgili kişiye yapılan tebligat gecikirse, itiraz süresi kişi durumdan haberdar olmadan işlemeye başlayabilir. Adres kaydının güncel olmaması, tebligatın eski ikametgâha yapılması veya vekil bulunmadığı için bildirimin doğrudan ilgiliye gönderilmesi bu gecikmeyi büyütür. Bu nedenle blokeyi fark eden kişinin ilk işi, hangi dosya kapsamında işlem yapıldığını öğrenmek ve dosyaya vekâletle taraf olmaktır. Kurum, gerekçeyi paylaşmakla yükümlü olmadığını belirtebilir; bu hâlde bilgi ancak yargı mercii üzerinden edinilir.
İtiraz ve Kaldırma Talebinde İzlenecek Sıra
- Blokenin dayanağı ve karar tarihi tespit edilir.
- Hesaptaki paranın soruşturma konusu işlemle ilgisi bulunmayan kısmı ayrıştırılır.
- Kaynağı belgelenebilen tutarlar için kısmi çözüm talebi hazırlanır.
- Zorunlu giderler bakımından kısmi kullanım izni istenir.
- Talep reddedilirse kanun yolu süresi tebliğ tarihinden itibaren takip edilir.
Mağdur Konumundakiler İçin Ek Boyut
Dolandırıcılık sonucu parası başkasının hesabına geçen kişiler açısından bloke, çoğu zaman lehe bir sonuçtur. Bu durumda öncelik, paranın kaybolmadan tespit edilmesi ve iade talebinin dosyaya kaydedilmesidir. Şikâyet dilekçesine transfer dekontları, yazışma kayıtları ve karşı tarafa ait iletişim bilgileri eklenmelidir. Paranın izini sürmek zaman aldığından, başvurunun gecikmesi geri alınabilir tutarı azaltır.
Bu içerik genel bilgi niteliğindedir. Blokenin dayanağı, işlem hacmi ve soruşturmanın kapsamı sonucu belirlediğinden, hesap kayıtlarınızla birlikte hukuki değerlendirme yaptırmanız gerekir.