Aklama iddiasına dayanan dosyalarda tartışma nadiren tek bir işlem üzerinde döner; genellikle hesaplar arasındaki hareket zinciri, kripto varlık transferleri ve nakit girişleri bir bütün olarak değerlendirilir. 5411 ve 5549 sayılı düzenlemeler bildirim ve denetim yükümlülüklerini, SPK kripto düzenlemeleri platform tarafındaki kuralları, TCK 282 ise suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama fiilini ilgilendirir. Bu rehberin odağı, paranın izlenmesi aşamasında ortaya çıkan usule aykırı işlem riskidir.
Öncül Suç Bağının Kurulup Kurulmadığı
Aklama iddiası, kaynağı suç teşkil eden bir malvarlığı değerinin varlığını gerektirir. Dosyada öncül fiilin ne olduğu, hangi tarihte gerçekleştiği ve elde edilen değerle şüpheli hareketler arasındaki bağın nasıl kurulduğu açıkça gösterilmelidir. Bu bağ soyut kaldığında, salt yüksek hacimli işlem yapılmış olması tek başına sonuç doğurmaz. Savunmanın ilk işi, iddianamedeki zinciri kalem kalem ayırmaktır.
Hareket Haritasının Çıkarılması
- Banka hesap ekstrelerinin dönem dönem değil, kesintisiz biçimde temin edilmesi
- Her girişin karşılığındaki ticari belge, fatura veya sözleşmeyle eşleştirilmesi
- Kripto varlık transferlerinde cüzdan adresi, işlem kimliği ve platform kayıtlarının birlikte sunulması
- Üçüncü kişiler adına yapılan işlemlerde yetki ve talimat belgelerinin ayrıştırılması
- Nakit girişlerinin kaynağının belgeye bağlanması
Şüpheli İşlem Bildirimi ile Suç İsnadı Aynı Şey Değildir
Yükümlü kuruluşun bildirim yapmış olması, işlemin suç oluşturduğu anlamına gelmez. Bildirim, denetim mekanizmasının işlemesini sağlayan bir aşamadır. Dosyalarda sıkça karşılaşılan hata, bildirimin doğrudan bir delil gibi ele alınmasıdır. Buna karşılık yükümlü tarafında bildirim ve kayıt saklama yükümlülüklerinin ihlali, ayrı bir sorumluluk doğurabilir.
El Koyma ve Malvarlığına Yönelik Tedbirlere İtiraz
Hesaplara veya varlıklara yönelik koruma tedbirleri, ölçülülük ve gerekçe yönünden denetlenebilir. İtirazda kararın hangi varlığı, hangi tutarla ve hangi somut olguya dayanarak kapsadığı sorgulanmalıdır. Tedbir kapsamının, iddia edilen değerin çok ötesine geçmesi ayrı bir itiraz nedenidir. Kararın tebliğ tarihi ve öğrenme anı ilk günden not edilmeli; itiraz süresi bu tarihe göre takvime bağlanmalıdır.
Teknik İnceleme Talebini Somutlaştırmak
Zincir analizi ve muhasebe incelemesi istenirken genel ifadelerden kaçınılmalıdır. Hangi hesap arasındaki hangi transferin, hangi tarih aralığında ve hangi soruya cevap vermek üzere inceleneceği tek tek yazıldığında rapor savunmaya hizmet eder; aksi halde dosyayı ağırlaştıran genel bir metin ortaya çıkar.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. Finansal hareketlerin yapısı ve dosyadaki isnadın kapsamı stratejinin tamamını değiştirebileceğinden, işlem kayıtlarınız üzerinden ayrıca hukuki değerlendirme yapılmasını öneririz.