İcra takibinde asıl kırılma noktası, borcun varlığı tartışmasından çok satış ve haciz uygulamalarının usulüne uygun yürütülüp yürütülmediğidir. İİK süreci, HMK ise tamamlayıcı usul kurallarını belirler. Elektronik haciz uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte, borçlu tarafında hızlı tepki verme zorunluluğu artmıştır. Bu rehber, usule aykırı işlem iddiasının hangi aşamada ve nasıl ileri sürüleceğine odaklanır.
Kıymet Takdiri: İtirazın Doğru Zamanı
Taşınmaz veya taşınırın değeri, ihalenin sonucunu doğrudan belirler. Düşük belirlenmiş bir değere zamanında itiraz edilmezse, aynı iddia ihale sonrasında ileri sürüldüğünde dinlenmeyebilir. Bu nedenle kıymet takdiri raporu tebliğ alındığında şu kontroller yapılmalıdır:
- Taşınmazın imar durumu ve yüzölçümünün kayıtla uyumu
- Kat irtifakı veya kat mülkiyeti durumunun doğru yansıtılması
- Üzerindeki şerh, irtifak ve kira ilişkilerinin rapora işlenmesi
- Muhdesat ve eklentilerin değerlendirmeye dahil edilip edilmediği
- Rapor tarihi ile satış tarihi arasındaki sürenin makul olup olmadığı
Elektronik Satışta Takip Edilecek Adımlar
Satışın elektronik ortamda yürütülmesi, ilan ve şartname kurallarını ortadan kaldırmaz. İlanın usulüne uygun yapılmaması, şartnamenin eksik bilgi içermesi veya ilgililere tebligatın hatalı yapılması, ihalenin feshi talebinin dayanağını oluşturabilir. Buna karşılık her şeklî eksiklik değil, sonucu etkileyen aykırılıklar sonuç doğurur; bu ayrım dilekçede açıkça kurulmalıdır.
İhalenin Feshinde Sıkça Yapılan Hatalar
Talep, icra mahkemesine ve kanunda öngörülen kısa süre içinde yöneltilmelidir. Sık görülen hatalar arasında, fesih sebeplerinin genel ifadelerle yazılması, satışa katılmayan kişinin menfaatini ortaya koyamaması ve tebligata ilişkin iddianın belgeye dayandırılmaması yer alır. Talebin reddi halinde para cezasına hükmedilebileceği de göz önünde bulundurulmalı; başvuru gerçek bir aykırılığa dayandırılmalıdır.
E-Haczin Sınırları ve Hızlı Tepki
Hesaplara uygulanan elektronik haciz, borçlunun günlük hayatını doğrudan etkiler. Maaş niteliğindeki ödemelerin kısmen haczedilebilir olması, nafaka alacaklarının farklı değerlendirilmesi ve haczedilemeyecek nitelikteki ödemelerin varlığı, itirazın dayanağı olabilir. Bu iddia ileri sürülürken hesabın niteliğini gösteren banka yazısı ve ödeme kalemlerinin dökümü sunulmalıdır. Ayrıca birden fazla hesaba aynı anda uygulanan hacizlerde, toplam tutarın alacağı aşan kısmının kaldırılması istenebilir.
Üçüncü Kişi Malı Haczedildiğinde
Haczedilen malın borçluya ait olmadığı iddiası, istihkak prosedürü içinde ve süresinde ileri sürülmelidir. Fatura, sözleşme ve teslim belgeleri gibi mülkiyeti gösteren kayıtlar hazır edilmeden yapılan başvurular çoğu kez sonuçsuz kalır.
Bu içerik genel çerçeve sunmaktadır. İcra dosyalarında süreler günlerle ölçüldüğünden, tebliğ aldığınız evrakla birlikte gecikmeden hukuki değerlendirme almanız önerilir.