Aklama şüphesiyle başlatılan soruşturmalarda kişi çoğu zaman durumu, hesabına erişemediğinde öğrenir. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama hükmü bir arada işlediğinden, hangi talebin hangi mercie iletileceği ilk günden netleştirilmelidir. Bu rehber, soruşturma aşamasındaki yetki haritasına ve kripto işlem geçmişinde delil eksikliğinin nasıl kapatılacağına odaklanıyor.
Soruşturma Aşamasında Yetki Haritası
Soruşturmayı yürüten savcılık, suçun işlendiği yer esas alınarak belirlenir; ancak bu suç tipinde işlem zinciri birden çok ilde ve çoğu kez birden çok ülkede gerçekleştiğinden dosyanın nerede yürütüldüğünün tespiti başlı başına bir adımdır. Bazı hâllerde dosya, özel yetkili birimlerde toplanabilir. Vekâletle dosyaya erişim talebi, kısıtlama kararı bulunup bulunmadığının öğrenilmesi bakımından ilk yapılacak işlemdir.
Hesaba Tedbir Konulduğunda İtiraz Nereye Yapılır?
Malvarlığına yönelik koruma tedbirlerine karşı itiraz, kararı veren merciin niteliğine göre belirlenen bir hâkimliğe ya da mahkemeye yapılır. İtiraz dilekçesinin yalnızca mağduriyeti anlatması yeterli olmaz; tedbire konu değerin şüpheli işlemle bağlantısının bulunmadığını gösteren somut kayıtlar aynı dilekçeye eklenmelidir. Hesapta bulunan paranın kaynağının maaş, satış bedeli ya da kredi gibi izlenebilir bir işleme dayandığı gösterilebiliyorsa, tedbirin kapsamının daraltılması talebi güç kazanır.
İnceleme Raporu Bir Sonuç Değil, Bir Başlangıçtır
Yükümlülerin bildirimleri ve bunlara dayanan inceleme raporları, soruşturmanın tetikleyicisidir; tek başına mahkûmiyete esas alınacak bir tespit niteliği taşımaz. Rapordaki işlem listesinin dosyaya tam olarak alınıp alınmadığı, hangi işlemlerin şüpheli sayıldığı ve bu nitelendirmenin dayanağı ayrı ayrı incelenmelidir. Raporun ekleri istenmeden yazılan savunma, hangi işlemin savunulduğunu bilmeden yazılmış olur.
Kripto İşlem Geçmişinde Delil Boşluğunu Kapatmak
- Kullanılan platformlardan işlem geçmişinin resmî ve imzalı dökümü talep edilir.
- Zincir üstü transferler için adres bilgileri ve işlem kimlikleri listelenir.
- Fiat giriş ve çıkışları, banka hesap hareketleriyle tarih tarih eşleştirilir.
- Alım satım kârı ya da zararı gösteren hesap tablosu hazırlanır.
- Üçüncü kişiler adına yapılan işlemler varsa aradaki hukuki ilişki belgelenir.
Öncül Suç Bağlantısı Tartışmanın Merkezindedir
Aklama iddiasının kurulabilmesi, malvarlığı değerinin bir suçtan kaynaklandığının ortaya konmasına bağlıdır. Bu bağlantı somutlaştırılmadan yalnızca işlem yoğunluğuna dayanılması, savunmanın en güçlü itiraz noktasıdır. Savunma kurgusu bu nedenle iki ayaklı olmalıdır: kaynağın hukuka uygunluğunu gösteren belgeler ve iddia edilen öncül suçla bağlantının kurulamadığına ilişkin hukuki değerlendirme.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Soruşturmanın kapsamı ve işlemlerin niteliği tabloyu esaslı biçimde değiştirebileceğinden, tedbir kararının öğrenildiği anda ceza hukuku alanında çalışan bir avukatla iletişime geçilmesi önemlidir.