Aklama iddiasıyla başlayan soruşturmalar, çoğu zaman şüpheliye bir tebligattan önce hesap hareketlerine getirilen kısıtlamayla hissedilir. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar ile SPK’nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri idari denetim katmanını, TCK 282 ise cezai katmanı kurar. Savunmanın ilk işi, dosyanın hangi katmanda ve hangi merci önünde ilerlediğini netleştirmektir.
Bildirim Zincirinden Soruşturmaya Geçiş
Süreç genellikle yükümlü kuruluşun şüpheli işlem bildirimiyle başlar; MASAK incelemesi sonucunda dosya Cumhuriyet başsavcılığına intikal eder. Bu aşamada müdafi açısından kritik olan nokta, hangi işlemlerin hangi tarih aralığında sorgulandığının tespitidir. Şüphelinin savunması, tek tek işlemler yerine paranın kaynağını gösteren bütünsel bir belge seti üzerine kurulduğunda çok daha güçlü olur.
Öncül Suç Tartışması Neden Yetkiyi de Belirler?
Aklama iddiası bağımsız bir olaydan değil, öncül suçtan kaynaklanan malvarlığı değerinden doğar. Öncül suçun niteliği hem sevk maddesini hem de görevli mahkemeyi etkiler; iddianamede nitelendirme değiştiğinde görev de değişebilir. Yetki bakımından ise işlemlerin gerçekleştiği yer, hesabın bulunduğu şube ve şüphelinin yerleşim yeri farklı illerde olabildiğinden, dosyanın hangi savcılıkta toplanacağı tartışma konusu hâline gelir. Aynı olay için birden çok yerde soruşturma yürütülüyorsa birleştirme talebi erken aşamada gündeme getirilmelidir.
Malvarlığı Tedbirlerine Karşı Yol
El koyma ve hesap bloke tedbirleri, esas hakkındaki karardan çok önce ağır sonuç doğurur. Bu kararlara karşı itiraz yolu ayrı bir usul izler ve süresi kısadır; tedbirin dayanağı olan işlemler ile şüphelinin ekonomik faaliyeti arasındaki bağ belgeyle kurulabiliyorsa, kısmi kaldırma talebi somut şekilde ifade edilmelidir. Ticari faaliyetin tümüyle durmasına yol açan tedbirlerde ölçülülük değerlendirmesi ayrıca ileri sürülebilir.
Uzlaşma Beklentisi ile Gerçek Arasındaki Fark
Aklama iddiası, uzlaştırma usulünün uygulandığı suç tipleri arasında yer almaz; bu nedenle tarafların anlaşmasına dayalı bir çözüm beklentisi kurmak dosyayı zayıflatır. Buna karşılık TCK, aklama konusu malvarlığının ele geçirilmesini sağlayan davranışlar bakımından etkin pişmanlık imkânı tanır. Öncül suç zarar göreni olan bir suçsa, zararın karşılanması ayrı bir başlıkta değerlendirilir. Strateji seçimi bu ihtimallerin dosya özelinde karşılaştırılmasıyla yapılmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır ve somut bir soruşturma dosyasının yerini tutmaz. İşlem hacmi, öncül suç iddiası ve tedbir kararlarının içeriği sonucu doğrudan etkilediğinden, dosyaya özel savunma planının müdafi ile birlikte kurulması gerekir.