Banka hesabına elektronik ortamda konulan hacizde borçlunun ilk refleksi çoğu zaman icra dairesini aramak olur; oysa işlemin denetlenmesi ayrı bir mercie aittir. E-haczin hızlı sonuç doğurması, itiraz yolunun da aynı hızla kurulmasını gerektirir.
İtiraz mı şikâyet mi: ayrımı doğru kurmak
Takibin dayanağına, yani borcun kendisine yönelen karşı çıkış ile icra dairesinin işlemine yönelen karşı çıkış farklı yollara tabidir. Borca veya imzaya itiraz icra dairesine yapılırken, memur işleminin kanuna aykırılığı İcra ve İflas Kanunu çerçevesinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür. Bu ayrım karıştırıldığında, dilekçe doğru yere ulaşsa bile talebin niteliği yanlış kurulduğu için reddedilebilir.
Hangi icra mahkemesi: yetkinin dosyaya bağlılığı
Şikâyet, takibin yapıldığı icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesine yöneltilir. Borçlunun ikamet ettiği şehir farklı olsa dahi bu bağ değişmez; başka yerdeki mahkemeye yapılan başvuru gönderme kararıyla zaman kaybettirir. Aynı borçluya ait birden fazla takip varsa, her dosya için ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerekir.
Haczedilemezlik iddiasında dikkat edilecekler
- Hesaba yatan paranın kaynağı, banka ekstresiyle kalem kalem gösterilir.
- Maaş, emekli aylığı veya sosyal yardım niteliğindeki girişler ayrıştırılır.
- Ücret hacizlerinde kanunun öngördüğü sınırın aşılıp aşılmadığı denetlenir.
- Borçlunun önceden verdiği bir muvafakat varsa geçerlilik koşulları tartışılır.
Haczedilmezlik şikâyeti bakımından öğrenme tarihinin belgelenmesi kritiktir; hesabın bloke edildiğinin ne zaman öğrenildiği, süre hesabının başlangıcını belirler.
Üçüncü kişinin hakkı gündemdeyse
Hesap veya mal üzerinde başkasının hakkı iddia ediliyorsa, konu istihkak prosedürüne taşınır ve inceleme yine icra mahkemesinde yürür. Ortak hesaplarda payların ayrıştırılması, hesabın açılış belgeleri ve para hareketleriyle desteklenmediği sürece kabul görmesi güçtür.
Ödeme protokolü mü, yargılama mı
Alacaklıyla yapılacak taksitlendirme, haczin kaldırılmasını sağlayabilirse de içeriği net yazılmazsa yeni ihtilaf üretir. Protokolde toplam borç, işleyecek faiz, taksit günleri ve ödenmemesi halinde doğacak sonuç açıkça belirtilmelidir. Buna karşılık işlem baştan hukuka aykırıysa, ödeme yapmak yerine şikâyet yolunu işletmek daha koruyucu olabilir; zira ödeme, itiraz iradesinin terk edildiği biçiminde yorumlanabilir.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Takip türü, dayanak belge ve haczin konulduğu malvarlığı unsuruna göre izlenecek yol değişeceğinden, adım atmadan önce dosyanızı hukuki incelemeye tabi tutmanız yararınıza olur.