Konkordato talebinden sonra hesaplara e-haciz düşmesi, borçlu şirketlerde en çok panik yaratan durumlardan biridir. Oysa bu noktada verilecek tepkinin doğru kapıya yöneltilmesi, tedbirin kaldırılıp kaldırılmayacağını belirler. Aynı sorunun ticaret mahkemesine mi yoksa icra mahkemesine mi taşınacağı, dosyanın kaç gün kaybedeceğini de belirler.
İki Ayrı Mahkeme, İki Ayrı İş
İİK kapsamında konkordato talebini inceleyen, mühlet veren ve tedbirleri belirleyen mercii ile icra dairesi işlemlerine karşı şikayeti inceleyen mercii aynı değildir. Konkordato dosyası asliye ticaret mahkemesinde görülürken, icra dairesinin somut bir işleminin usule aykırılığı icra mahkemesinde tartışılır. Uygulamadaki ayrım şöyle özetlenebilir: mühletin kapsamı ve etkisi konkordato dosyasının konusuyken, mühlete rağmen yapılan bir işlem şikayet konusudur.
E-Haczin Tarihi Neden Kritik?
Elektronik hacizlerde işlemin sisteme düştüğü an ile bankada bakiye üzerinde etki doğurduğu an farklı olabilir. Mühlet kararının tarihi ile haczin tatbik tarihi arasındaki sıra, haczin kaldırılması talebinin dayanağını değiştirir. Bu nedenle dosyaya önce şu üç tarih net biçimde yazılmalıdır: talep tarihi, geçici veya kesin mühlet tarihi ve haciz müzekkeresinin bankaya ulaştığı tarih.
Yer Yetkisi ve Muhatap Karışıklığı
Şirket merkezi bir ilde, takip başka bir ildeki icra dairesinde, banka şubesi ise üçüncü bir ilde olabilir. Şikayet, işlemi yapan icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesine yöneltilir; bankaya yazılan yazı ise idari bir bildirimdir ve mahkeme başvurusunun yerini tutmaz. Bankaya yapılan yazışmayla yetinip süre kaçırmak, uygulamada sık görülen bir hatadır çünkü şikayet için öngörülen süre kısadır.
Alacaklı Görüşmeleri ile Yargısal Adımın Dengesi
Konkordato sürecinde alacaklılarla yürütülen görüşmeler dosyanın doğal parçasıdır; projenin kabulü zaten bu müzakereye dayanır. Ancak ikili görüşmelerin devam ediyor olması, hukuka aykırı bir haciz işlemine karşı başvuru süresini durdurmaz. Alacaklı "haczi kaldıracağız" dediği için beklemek, süre dolduğunda tek başına bir savunma oluşturmaz. Sağlıklı yaklaşım, müzakereyi sürdürürken şikayet süresini ayrı takip etmek ve gerekiyorsa başvuruyu yapıp müzakereye devam etmektir.
Şirket İçi Kontrol Adımları
- Tüm banka hesapları için günlük bloke takibi yapılması
- Mühlet kararının ilgili kurumlara bildirim durumunun doğrulanması
- Komiser ile yazışmaların tarih sırasına göre arşivlenmesi
- İşçi alacağı gibi özel statüdeki kalemlerin ayrı listelenmesi
- Her haciz için ayrı dosya numarası ve süre kaydı tutulması
Bu açıklamalar genel işleyişe ilişkindir. Mühletin kapsamı, takibin türü ve alacağın niteliği sonucu değiştirebileceğinden, somut haciz işlemine karşı izlenecek yolu bir hukukçuyla değerlendirmeniz gerekir.