Kripto varlıklarla işlenen dolandırıcılık dosyalarında asıl mesele failin kim olduğu değil, paranın nereye gittiğidir. Transferler zincir üzerinde görünür olsa da, cüzdanı bir kimliğe bağlayan halka çoğu zaman borsalardadır. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde bu rehber, izleme ve mercii sorularını birlikte ele alıyor.
Görevi Belirleyen Nitelikli Hâller
Dolandırıcılığın basit mi nitelikli hâlde mi işlendiği, dosyanın hangi mahkemede görüleceğini belirler. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması, banka veya kredi kurumlarının araç yapılması ya da fiilin birden çok kişiyle birlikte işlenmesi gibi hâller nitelendirmeyi değiştirir. Ayrıca elde edilen değerin aklanmasına yönelik işlemler TCK 282 kapsamında ayrı bir suç olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde yalnızca kaybedilen tutar değil, paranın sonraki hareketleri de anlatılmalıdır.
İzleme Zincirini Kurmak
- Fiat çıkış noktası tespit edilmelidir: paranın banka hesabından hangi platforma gittiği, ilk ve en sağlam halkadır.
- Zincir üzerindeki işlem kimlikleri ve cüzdan adresleri, dilekçeye tam olarak yazılmalıdır.
- Yurt içinde faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılardan müşteri tanıma kayıtlarının istenmesi talep edilmelidir.
- 5549 sayılı Kanun kapsamındaki şüpheli işlem bildirim yükümlülüğü, kurumsal aktörlerin sorumluluğunu değerlendirmede önem taşır.
- El koyma ve tedbir taleplerinin gecikmesi, varlıkların birden çok cüzdana bölünmesine imkân tanır.
Yurt Dışı Platform Engeli
Transferin yurt dışında kurulu bir platforma ulaşması hâlinde bilgi talepleri adli iş birliği kanallarına girer ve süreç uzar. Bu gerçeklik, stratejinin baştan iki katmanlı kurulmasını gerektirir: yurt içindeki halkalar üzerinden hızlı tedbir, yurt dışı halkalar için sabırlı ve belgeli talep. Aracı konumundaki kişilerin hesaplarının kullanıldığı hâllerde, bu kişilerin bilerek mi hareket ettiği ayrı bir inceleme konusudur ve peşin kabul edilmemelidir.
Sulhen Tahsil ile Yargılamayı Sürdürme
Fail veya aracı taraf ödeme teklif ettiğinde iki husus ayrıştırılmalıdır. Zararın giderilmesi ceza yargılamasında lehe değerlendirilebilecek bir olgu olsa da, malvarlığına karşı suçların nitelikli hâlleri uzlaştırma kapsamında değildir; dolayısıyla ödeme tek başına dosyayı kapatmaz. Mağdur açısından karar noktası şudur: teklif edilen tutar tahsil kabiliyeti düşük bir hükümden yüksek mi, teklifi kabul etmek diğer failler bakımından talep hakkını etkiliyor mu. Bu değerlendirme yapılırken ceza dosyası ile tazminat yolu ayrı ayrı planlanmalıdır.
İlk Hafta Kontrol Listesi
- Tüm transfer kayıtları tarih ve tutar sırasına göre tabloya işlenir.
- Platform yazışmaları ve tanıtım materyalleri delil olarak saklanır.
- Banka nezdinde iade ve bloke talepleri gecikmeden iletilir.
- Aynı platformdan zarar gören diğer kişilerle ilgili bilgiler dosyaya sunulur.
Yukarıdakiler genel çerçevedir; işlem yapısı, platformun konumu ve tarihler stratejiyi değiştirir. Kaybın büyüklüğüne bakmaksızın erken aşamada hukuki destek almanız önerilir.