Elektronik ortamda uygulanan hacizlerde borçlu çoğu zaman durumu banka hesabındaki blokeyle öğrenir. Bu noktada verilen ilk tepki belirleyicidir: yanlış mercie yapılan başvuru, sınırlı süreleri tüketirken haczi kaldırmaz. İİK ve HMK ekseninde bu rehber, e-hacizde başvuru merciini ve ödeme yoluyla çözme ile mahkemeye gitme tercihini ele alıyor.
Üç Farklı Yol, Üç Farklı Mercii
Uygulamada birbirine karıştırılan üç kurumu ayırmak gerekir. Ödeme emrine itiraz, takibi yapan icra dairesine yapılır ve takibi durdurur. İcra dairesinin işlemine yönelik şikâyet, o icra dairesinin bağlı olduğu icra hukuk mahkemesine sunulur. Borcun bulunmadığının veya ödendiğinin ispatı ise menfi tespit ya da istirdat davası ile genel mahkemede ileri sürülür. E-hacizde en sık görülen hata, esasa ilişkin bir itirazın şikâyet dilekçesi biçiminde mahkemeye götürülmesidir.
Haczedilemezlik İddiası Nasıl Kurulur
- Maaş hesabına konulan blokede, hesaba yatan tutarın ücret niteliği banka dekontu ve işveren yazısıyla belgelenmelidir.
- Emekli aylığı, nafaka ve sosyal yardım nitelikli ödemelerin karma hesapta tutulması, ayrıştırmayı zorlaştırdığı için ayrı hesap kullanılması pratik bir önlemdir.
- Haczedilemezlik şikâyeti süreye tabidir ve süre, haczin öğrenildiği tarihten işlemeye başlar; öğrenme tarihinin belgelenmesi bu yüzden kritiktir.
Yetki İtirazının Zamanlaması
Takibin yapıldığı icra dairesinin yetkisiz olduğu düşünülüyorsa, bu itiraz ödeme emrine itirazla birlikte ve süresinde ileri sürülmelidir. Yetki itirazı tek başına yapıldığında borca itiraz edilmemiş sayılabilir; bu da takibin kesinleşmesine yol açar. Dilekçede hem yetkiye hem borca hem de faize ayrı ayrı itiraz edilip edilmediği tek tek kontrol edilmelidir.
Ödeyip Kapatmak ile Yargılamayı Sürdürmek
Alacaklıyla yapılan taksitlendirme, bloke kaldırıldığı için kısa vadede rahatlatır; ancak taksit sözleşmesi çoğu kez borcun kabulü sonucunu doğurur ve sonrasında borcun bulunmadığı iddiası zayıflar. Buna karşılık itiraz yolunun sonuna kadar gidilmesi, itirazın haksız çıkması hâlinde ek yükler doğurabilir. Karar verirken şu üç veriye bakılır: elde ödemeyi ispatlayan belge var mı, blokenin işletme nakit akışına etkisi ne kadar, alacaklının takibi genişletme ihtimali nedir.
İlk 48 Saatlik Aksiyon Planı
- Dosya numarası ve takip türü elektronik sistem üzerinden teyit edilir.
- Tebligat tarihi ile öğrenme tarihi ayrı ayrı not edilir.
- İtiraz mı şikâyet mi gerektiği, iddianın esasa mı usule mi ilişkin olduğuna göre belirlenir.
- Haczedilemezlik iddiası varsa banka kayıtları aynı gün talep edilir.
- Uzlaşma görüşmesi yapılacaksa, görüşme yazışmaları borcun kabulü anlamına gelmeyecek biçimde kurgulanır.
Anlatılanlar genel bilgilendirmedir. Takip türü, tebligat tarihi ve hesabın niteliği değiştiğinde sonuç da değişir; dosyanız için hukuki destek almanız yerinde olacaktır.