Kripto varlık vaadiyle yapılan dolandırıcılıklarda kayıp genellikle kripto ağında değil, öncesindeki klasik ödeme adımında telafi edilebilir. Havale, EFT veya kart işlemiyle gönderilen tutarın izi sıcakken müdahale edildiğinde bloke ihtimali doğar; birkaç gün geçtikten sonra ise para çok sayıda hesap arasında dağıtılmış olur. Bu rehber, bankaya yapılacak itirazın ceza şikâyetiyle birlikte nasıl kurgulanacağına odaklanır.
İlk Adım: Ödeme Kanalını Doğru Teşhis Edin
Kartla yapılan işlemler ile hesaptan yapılan transferler farklı mekanizmalara tabidir. Kart işlemlerinde itiraz ve ters ibraz süreçleri devrede olabilirken, hesaptan yapılan gönderimlerde alıcı bankası nezdinde bloke talebi öne çıkar. Gönderim bir kripto platformuna değil de gerçek kişi hesabına yapılmışsa, bu durum aracı hesap kullanımına işaret eder ve 5549 sayılı Kanun kapsamındaki şüpheli işlem bildirimi mekanizmalarını gündeme getirir.
Bankaya Yapılacak Başvurunun İçeriği
- İşlem tarihi, tutarı, alıcı hesap ve referans numaralarının eksiksiz listesi
- Dolandırıcılık iddiasının kısa ve tarih sıralı anlatımı
- Platform yazışmaları, tanıtım içerikleri ve söz verilen getiri iddialarının ekran kayıtları
- Yapılmışsa cumhuriyet başsavcılığına şikâyet başvurusunun kaydı
- Bloke ve iade talebinin açıkça yazılması ile cevabın yazılı istenmesi
5411 Çerçevesinde Bankanın Konumu
Banka, müşterisinin talimatıyla gerçekleştirdiği işlemden kural olarak sorumlu değildir; sorumluluk tartışması ancak güvenlik yükümlülüğünün veya olağandışı işlem izleme sistemlerinin devreye girmediği hâllerde anlam kazanır. Bu nedenle itiraz dilekçesi, bankayı suçlayan bir metin olarak değil, para akışını durdurmaya yönelik bir talep olarak kurgulanmalıdır. Alınan yazılı cevap, ileride açılacak dava bakımından da temel belge niteliğindedir.
Aracı Hesap Sahiplerinin Durumu
Paranın geçtiği hesapların sahipleri çoğu zaman kendilerinin de mağdur olduğunu ileri sürer. Bu kişilerin durumu, TCK 282 kapsamındaki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama tartışması ile birlikte değerlendirilir; ancak mağdur açısından asıl önemli olan, bu hesaplara karşı ayrıca hukuki talep yöneltilip yöneltilemeyeceğidir. Sebepsiz zenginleşme ve haksız fiil hükümleri bu noktada gündeme gelir.
Platformla Anlaşmak mı, Yargı Yoluna Gitmek mi?
Bazı platformlar kısmi iade ya da hesap bakiyesinin serbest bırakılması teklifiyle yaklaşır. Bu teklifler, iadenin fiilen banka hesabına ulaştığı görülmeden kabul edilmemelidir; yalnızca platform içi bakiye artışı sağlayan çözümler çoğu zaman kaybı sürdürür. SPK düzenlemeleri kapsamında faaliyet izni bulunmayan bir yapı söz konusuysa, iddiaların ceza soruşturmasıyla birlikte yürütülmesi hem para izinin takibini kolaylaştırır hem de diğer mağdurlarla dosya birleşmesi ihtimali doğurur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; ödeme kanalı ve zaman aralığı sonucu doğrudan etkiler. Kaybın taze olduğu ilk günlerde bir hukukçuyla birlikte hareket edilmesi, geri dönüş ihtimalini belirgin biçimde artırır.