Kripto varlık vaadiyle yürütülen dolandırıcılık dosyalarında paranın izi genellikle banka hesaplarında başlar, aracı hesaplar üzerinden dağılır ve sonra zincir üzerine taşınır. Mağdurun ilk aşamada yapacağı doğru başvuru, sonradan yıllar sürecek bir davadan daha belirleyici olabilir. 5411, 5549, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde bu rehber, banka nezdindeki itiraz ile idari ve cezai hatların nasıl birlikte yürütüleceğini ele alır.
Para İzini Belgeye Dönüştürmek
İlk adım, ödeme akışının tek bir tabloya çıkarılmasıdır. Bu tabloda her transferin tarihi ve saati, gönderen ve alıcı hesap bilgileri, açıklama alanı, ödemenin yapıldığı kanal ve varsa kripto adresi yer almalıdır. Platformun panelinde görünen bakiye ekran görüntüleri ile bankadan çıkan gerçek tutarlar ayrı sütunlarda tutulmalıdır; ikisi arasındaki fark, vaadin gerçek dışılığını göstermede önemli bir veridir. Yatırım tavsiyesi içeren mesaj grupları, arayan numaralar ve tanıtım sayfaları da tarih bilgisiyle arşivlenir.
Bankaya Yazılı İtiraz ve Bilgi Talebi
Bankaya yapılan bildirimin telefon kaydında kalmaması, yazılı ve kayıt numarası alınmış biçimde iletilmesi gerekir. Talep metninde işlemin iadesi ya da alıcı hesapta bloke istenirken, ayrıca işlem kayıtlarının, cihaz ve oturum bilgilerinin ve varsa risk uyarılarının saklanması da açıkça istenmelidir. 5411 sayılı Kanun kapsamındaki sırra ilişkin sınırlar nedeniyle üçüncü kişiye ait hesap bilgileri doğrudan verilmeyebilir; bu bilgiler kural olarak savcılık veya mahkeme kanalıyla getirtilir. Bankanın olumsuz yanıtı hâlinde sektör düzeyindeki başvuru mercilerine ve idari denetim yollarına gidilebilir.
MASAK ve Aklama Boyutu
Toplanan paranın hesaplar arasında hızla dolaştırıldığı yapılarda 5549 sayılı Kanun kapsamındaki şüpheli işlem bildirimi mekanizması ve TCK 282 uyarınca suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçu gündeme gelir. Mağdurun burada üstleneceği rol, şikâyet dilekçesinde alıcı hesap zincirinin tespiti ile el koyma ve tedbir taleplerini somut olarak ileri sürmektir. Malvarlığına ilişkin koruma tedbirlerinin erken talep edilmesi, sonradan tahsil imkânını belirleyen unsurdur.
Platforma ve Aracılara Karşı Talepler
Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin SPK düzenlemeleri, faaliyetin izne bağlanması, müşteri varlıklarının ayrıştırılarak saklanması ve bilgi verme yükümlülükleri gibi başlıklar getirir. Uyuşmazlıkta ilk sorulması gereken, karşı tarafın düzenlemeye tabi bir hizmet sağlayıcı mı yoksa hiçbir izne dayanmayan bir yapı mı olduğudur. Yetkisiz faaliyet söz konusuysa idari başvuru hattı ayrıca işletilmelidir. Talep kalemleri belirlenirken şu sıra izlenebilir:
- Karşı tarafın hukuki kimliği ve yerleşim yeri tespit edilir.
- Cezai şikâyet ile malvarlığı tedbiri talebi birlikte sunulur.
- Banka ve platform nezdindeki kayıtların getirtilmesi istenir.
- Tazminat talebinin dayanağı ve muhatabı ayrı ayrı belirlenir.
- Yurt dışı unsurlu yapılarda tebligat ve yetki sorunu baştan planlanır.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir; ödeme kanalı, karşı tarafın konumu ve zincir üzerindeki hareket sonucu değiştirebilir. Kayıp fark edildiğinde saatler önem taşıdığından, başvuruları eş zamanlı yürütmek için hukuki destek almanız yerinde olur.