Kripto varlıklar üzerinden yürütülen dolandırıcılık dosyalarında en sık karşılaşılan sorun, mağdurun elinde çok sayıda ekran görüntüsü bulunmasına rağmen bunların takip edilebilir bir zincir oluşturmamasıdır. Soruşturmanın hızı, ilk dilekçenin ne kadar işlenebilir olduğuna bağlıdır. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar, sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde hazırlanan bu rehber, delil paketleme ile görev ve yetki analizini birlikte ele alır.
Delil Paketinin Dört Katmanı
Kullanılabilir bir dosya dört katmandan oluşur. Birincisi para yolu: banka hesabından çıkan tutarlar, alıcı hesap bilgileri, tarih ve saatler dökümle birlikte sunulur. İkincisi zincir üstü hareket: gönderim yapılan cüzdan adresleri, işlem kimlikleri ve transfer zamanları listelenir. Üçüncüsü iletişim katmanı: platform temsilcisiyle yapılan yazışmalar, tanıtım metinleri, vaat edilen getiri ve yönlendirme yapan hesaplar kayıt altına alınır. Dördüncüsü platform katmanı: sitenin alan adı bilgisi, mobil uygulama bağlantısı ve varsa şirket beyanları toplanır. Bu dört katman tek bir kronolojik tabloda birleştirildiğinde soruşturma makamı için doğrudan işlenebilir bir dosya doğar.
Mali Tedbirler ve Bildirim Zinciri
Suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin mevzuat, finansal kuruluşlara şüpheli işlem bildirimi yükümlülüğü getirir. Mağdur bakımından bunun pratik sonucu, paranın geçtiği kurumlarda iz bulunmasıdır. Bu nedenle dilekçede yalnızca fail değil, paranın geçtiği hesapların bulunduğu kurumlar da gösterilmeli ve kayıtların istenmesi talep edilmelidir. Malvarlığına yönelik tedbir talepleri ne kadar erken ileri sürülürse, paranın dağıtılmadan bulunma ihtimali o kadar artar.
Görevli Mahkeme ve Yetki
Fiil basit bir güveni kötüye kullanma mı, dolandırıcılık mı, yoksa dolandırıcılığın nitelikli hâllerinden biri mi oluşturuyor sorusu görevli mahkemeyi belirler. Bilişim sistemlerinin ya da banka ve kredi kurumlarının araç olarak kullanıldığı hâllerde dosya ağır ceza mahkemesinin görev alanına girer. Aklama suçu iddiası bulunması hâlinde soruşturma ayrı bir usul disiplinine tabi olur. Yetki bakımından suçun işlendiği yer esas alınır; internet üzerinden işlenen fiillerde mağdurun bulunduğu yer de sonucun doğduğu yer olarak değerlendirilebilir ve şikâyetin buradan yapılması pratikte süreci hızlandırır.
Para İadesi Teklifi Karşısında Karar
Şikâyet sonrası fail veya aracılar sıklıkla kısmi iade önerir. Bu tekliflerin iki riski vardır: birincisi, şikâyetten vazgeçme beyanının geri alınamaz olması ve iade taahhüdünün yerine getirilmemesi hâlinde mağdurun elinin zayıflaması; ikincisi, nitelikli hâller bakımından uzlaştırma yolunun kural olarak işlemediği, dolayısıyla anlaşmanın ceza sürecini beklenildiği gibi sonlandırmayacağıdır. İade görüşülecekse ödeme fiilen alınmadan hiçbir beyanda bulunulmamalı ve hukuk yolundaki tazminat hakkı ayrıca saklı tutulmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. İşlem hacmi, kullanılan platform ve transferlerin yapısı stratejiyi değiştirebileceğinden, dilekçe hazırlanmadan önce dosyaya özel hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.