Kripto varlık işlemleri nedeniyle banka hesabına konulan bloke, çoğu zaman hesap sahibinin herhangi bir bildirim almadan öğrendiği bir durumdur. 5411, 5549 ve TCK 282 ekseninde değerlendirilen bu dosyalarda kritik olan, paranın kaynağını belgeleyebilmek ve itirazı doğru mercie yöneltmektir.
Blokenin Kaynağını Tespit Etmek
Bloke tek bir sebepten doğmaz. Bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı geçici kısıtlama, şüpheli işlem bildirimi sonrasında gelişen süreç ve bir soruşturma kapsamında verilen el koyma kararı birbirinden farklıdır. İtiraz stratejisi, önce bu ayrımın yapılmasını gerektirir. Hesap sahibi bankadan blokenin dayanağını yazılı olarak talep etmeli, cevabı dosyaya koymalıdır. Dayanak bir yargısal karar ise karar numarası değil, kararı veren makam ve dosya bilgisi öğrenilerek doğru mercie yönelinmelidir.
Para İzini Kuran Belgeler
- Kripto varlık hizmet sağlayıcısındaki hesap açılış kayıtları ve kimlik doğrulama belgeleri
- Alım-satım geçmişi, cüzdan adresleri ve işlem kimliklerini içeren dökümler
- Platforma para yatırma ve çekme işlemlerinin banka tarafındaki karşılığı
- Varlığın edinimini açıklayan gelir belgeleri, satış sözleşmeleri veya vergi beyanları
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar ve varsa dolandırıldığına dair şikâyet kayıtları
Yanlış Kapıyı Çalmanın Bedeli
Uygulamada en sık görülen hata, blokenin kaldırılması talebinin yalnızca bankaya veya MASAK'a dilekçeyle iletilmesidir. Bir soruşturma kapsamında verilmiş el koyma niteliğindeki tedbir söz konusuysa, bunun kaldırılması talebi soruşturmayı yürüten savcılığa ve karara karşı itiraz sulh ceza hâkimliğine yöneltilir. Bankanın kendi kararına dayalı kısıtlamada ise sözleşme ilişkisine dayalı hukuk yolu gündeme gelir. Yanlış mercie yapılan başvuru, itiraz süresini işletmediği gibi paranın çözülmesini de haftalarca geciktirir.
İzlenecek Sıra
- Blokenin dayanağı bankadan yazılı olarak sorulur ve gelen cevap kayda alınır.
- Dayanağa göre yol seçilir: yargısal karar mı, idari süreç mi, sözleşmesel kısıtlama mı.
- Paranın kaynağı, tarih sırasına göre kurulan bir akış tablosuyla belgelendirilir.
- Talep dilekçesi, mağdur mu şüpheli mi konumunda olunduğu netleştirilerek yazılır.
- Karara itiraz süresi tebliğ tarihinden itibaren takvime işlenir.
Mağdur Konumu ile Şüpheli Konumu Ayrımı
Kripto dolandırıcılığında hesabına para geçen kişi, kimi zaman kendisi de mağdur olabilir; kimi zaman aracı hesap olarak kullanılmıştır. Bu iki durumun dilekçede net biçimde ayrılması, savunmanın yönünü belirler. Hesabının başkasınca kullanıldığı iddiasında bulunan kişiden, hesap erişim bilgilerini nasıl paylaştığını ve karşılığında ne aldığını açıklaması beklenir. Bu açıklamanın belgeyle desteklenmemesi, dosyada aleyhe yorumlanabilir.
Yukarıdaki değerlendirme genel niteliktedir; her blokenin dayanağı ve süreci farklıdır. İtiraz dilekçenizi hazırlamadan önce dosyanın kapsamını bir avukatla incelemeniz önerilir.