Kripto varlık üzerinden yürütülen dolandırıcılıklarda mağdurun ilk refleksi failin kimliğini aramak olur. Oysa bu dosyalarda sonuca götüren yol genellikle kişiden değil paradan geçer. Transfer zinciri kayıt altındadır ve doğru zamanda talep edilirse izlenebilir; buna karşılık borsa hesapları kapanır, bakiyeler dağıtılır ve gecikme her saat aleyhe işler. TCK'nın aklama fiillerini düzenleyen 282. maddesi ile 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler, bu izlenebilirliğin hukuki dayanağını oluşturur.
Zincir üzerindeki veri ile kurum kayıtlarını birleştirmek
Blok zinciri kaydı, hangi adresten hangi adrese ne kadar transfer yapıldığını gösterir; ancak adresin arkasındaki kişiyi göstermez. Kimlik bilgisi, fonun bir hizmet sağlayıcıya girdiği ya da oradan çıktığı noktada oluşur. Bu nedenle strateji, zincir üzerindeki hareketi takip ederek fonun hangi platforma ulaştığını belirlemek ve o platformdaki kimlik ile işlem kayıtlarının usulüne uygun biçimde istenmesini sağlamaktır. Talep ne kadar erken iletilirse, bakiyenin bloke edilme ihtimali o kadar yüksektir.
Şikâyet dosyasına konulması gereken kayıtlar
- Yatırımın yapıldığı banka havalesi veya kart işlemine ait dekontlar ve alıcı hesap bilgileri
- Kripto transferlerinin işlem kimlikleri, gönderen ve alıcı adresleri, tarih ve saat bilgisi
- Platformun size gösterdiği sahte bakiye ekranları ve çekim taleplerine verilen cevaplar
- Yatırım danışmanı olarak iletişime geçen kişilerle yapılan tüm yazışmalar ve varsa sesli görüşme kayıtları
- Reklamın veya yönlendirmenin geldiği kanal: sosyal medya sayfası, mesaj grubu, kısa bağlantı
- Sitenin alan adı kayıt bilgileri ile o tarihteki görünümünü sabitleyen kayıtlar
Bankacılık kanalının belirleyici rolü
Kripto ayağı yurt dışına çıkmış olsa bile, paranın çoğu zaman bir yerde 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bir bankadan geçtiği görülür. Bu geçiş noktası, dosyanın en somut halkasıdır; alıcı hesabın kime ait olduğu, hesabın hangi tarihte açıldığı ve fonun oradan nereye aktarıldığı belirlenebilir. Aracı hesap kullanılan yapılarda bu zincirin birkaç halkası birlikte istenmelidir; tek bir hesap sorgusu genellikle yetersiz kalır.
Düzenlemeye tabi olmayan platform iddiası
Faaliyeti Türkiye'ye yönelen bazı platformların, sermaye piyasası düzenlemeleri kapsamındaki izin ve yükümlülüklere tabi olmadan çalıştığı görülür. Platformun düzenlemeye tabi olup olmadığı, yalnızca idari boyutu değil; mağdura yapılan vaatlerin niteliğini ve fiilin hukuki nitelendirmesini de etkiler. Bu nedenle platformun tanıtımında kullanılan ifadelerin, garanti edilen getiri vaatlerinin ve yetki belgesi iddialarının kayıt altına alınması gerekir.
Geri dönüş ihtimalini artıran davranışlar
Zararın kısmen de olsa giderilebildiği dosyalarda ortak nokta hızdır: fark edildiği gün yapılan bildirim, eksiksiz işlem kimlikleri ve bakiyenin hâlâ hareketsiz olduğu bir zaman aralığı. Buna karşılık kaybı geri almayı vaat eden ikinci bir aracıya başvurmak, çoğu zaman ikinci bir zarar doğurur. Bu tür teklifler karşısında hiçbir yeni ödeme yapılmamalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Transfer yapısı, platformun bulunduğu ülke ve ödeme kanalı izlenecek adımları değiştirebileceğinden, kayıp yaşandığında vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.