Kripto varlıkla işlenen dolandırıcılıklarda mağdurun en büyük dezavantajı zamandır: para çoğu kez saatler içinde birden fazla cüzdan, borsa ve aracı hesap arasında dolaştırılır. Bu rehber, paranın izlenmesi ekseninde şikayetten sonraki başvuru ve itiraz adımlarını, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 çerçevesinde ele alır.
Fiat Bacağı ile Zincir Bacağını Ayrı Dosyalayın
Dosyanın izleme kısmı iki farklı kanaldan yürür ve bunların karıştırılması en sık görülen usul hatasıdır. Banka havalesi, kart ödemesi veya ödeme kuruluşu üzerinden giden kısım fiat bacağıdır; burada gönderen ve alan hesap bilgileri, dekontlar ve alıcı hesabın açıldığı şube kayıtları belirleyicidir. Cüzdan adresine yapılan transferler ise zincir bacağını oluşturur ve burada işlem kimliği, adres, tarih-saat damgası ve varsa borsa hesabına giriş noktası önem taşır.
Şikayet dilekçesinde bu iki kanalı ayrı başlıklar altında sunmak, savcılığın hangi kurumdan hangi bilgiyi isteyeceğini netleştirir. Aksi halde tek bir genel talep, kurumlar arasında yanıtsız dolaşır ve dosya fiilen bekler.
Şikayetten Sonraki İlk Kırılma Noktası
Uygulamada dosyalar çoğu zaman failin tespit edilememesi gerekçesiyle olumsuz sonuçlanabilmektedir. Bu aşamada yapılacak iş kararı tekrar etmek değil, kararın hangi eksik araştırmaya dayandığını göstermektir. Kararın gerekçesinde hiç değinilmemiş bir delil kaynağı varsa, itirazın omurgası odur.
İtiraz Dilekçesini Kuran Talepler
- Alıcı hesabın açılış belgeleri ve hesap hareketlerinin ilgili bankadan istenmesi.
- Paranın çıktığı ikinci ve üçüncü hesapların da takip zinciri içinde araştırılması.
- Yurt içinde faaliyet gösteren platform hesaplarında kimlik doğrulama kayıtlarının sorulması.
- İşlem yapılan cihazlara ait bağlantı kayıtlarının ilgili operatör ve platformdan talep edilmesi.
- Aynı alıcı hesap hakkındaki diğer şikayetlerin birleştirilmesinin istenmesi.
Her talebin yanına neden istendiği tek cümleyle yazıldığında, itiraz mercii talebin dosyaya katkısını değerlendirebilir. Gerekçesiz liste hâlinde sıralanan talepler ise çoğu zaman soyut kabul edilir.
Uzlaşma Teklifi Gelirse Karar Nasıl Verilir
Fail tespit edildiğinde karşı taraftan para iadesi karşılığı şikayetten vazgeçme teklifi gelebilir. Burada iki ayrı hesap yapılmalıdır: suçun vasfı uzlaştırma kapsamına giriyor mu, ve teklif edilen tutar zararın ne kadarını karşılıyor. Şikayetten vazgeçme kararı verilmeden önce iade edilen tutarın fiilen tahsil edilmiş olması, taahhüt aşamasında kalan ödemelerin ise yazılı ve icra edilebilir bir metne bağlanması gerekir.
Ceza dosyasının sonucu ne olursa olsun, zarara ilişkin talebin ayrı bir hukuk davasında ileri sürülebileceği unutulmamalıdır. Uzlaşma metni bu hakkı da kapsayacak şekilde yazıldığında, sonradan açılacak dava için engel oluşturabilir.
Buradaki değerlendirmeler genel niteliktedir; her dosyanın transfer zinciri, tarafları ve delil durumu farklıdır. Kripto işlemlerinde iz kaybı hızlı ilerlediğinden, adım atmadan önce dosyanın tamamını gören bir hukukçuyla çalışmak yerinde olur.