Kripto varlık üzerinden yürütülen dolandırıcılıklarda mağdurun ilk refleksi platformla yazışmak olur; oysa kritik olan, transferin izini kaybetmeden doğru mercie başvurmaktır. Varlık birkaç cüzdan arasında dolaştırıldıktan sonra takip zorlaşır, bu nedenle yetki ve merci analizi teknik hazırlıkla eş zamanlı yapılmalıdır.
Suçun İşlendiği Yer Dijital Ortamda Nasıl Belirlenir?
Dolandırıcılık soruşturmalarında yetkili savcılık kural olarak suçun işlendiği yere göre belirlenir. Kripto işlemlerinde bu nokta tek başına saptanamadığından uygulamada mağdurun bulunduğu yer, paranın çıktığı banka hesabının bulunduğu yer ve iletişimin kurulduğu yer birlikte değerlendirilir. Şikâyet, mağdurun bulunduğu yer başsavcılığına yapılabilir; yetkisizlik halinde dosya ilgili yere gönderilir, ancak bu süreçte varlıkların hareket etmesi riski doğar.
Şikâyet Dilekçesinde Zincirin Kurulması
Dilekçenin gücü anlatımdan çok zincirin bütünlüğünden gelir. Reklamın veya ilk temasın yapıldığı mecra, yazışma kayıtları, platformun tanıtım vaatleri, TL çıkışının yapıldığı banka hesabı, alım yapılan borsa hesabı, transfer edilen cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri tarih sırasıyla listelenmelidir. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlü kuruluşların kayıtları ile TCK’nın 282. maddesinde düzenlenen aklama fiiline ilişkin değerlendirme, soruşturmanın kapsamını genişletebilir.
El Koyma ve Tedbir Kararlarında Merci
Malvarlığına ilişkin koruma tedbirleri soruşturma aşamasında hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde ise kanunda öngörülen usulle uygulanır. Banka hesaplarındaki bakiyeye yönelik tedbirlerde hızlı hareket etmek belirleyicidir; talep dilekçesinde hangi hesaba, hangi tutara ve hangi gerekçeyle tedbir istendiği somut olarak yazılmalıdır. Kripto varlık borsalarına yönelik taleplerde ise platformun Türkiye’de faaliyet gösterip göstermediği ayrıca değerlendirilir.
Tebligat Gecikmesi Varlık Kaçırma Süresi Yaratır
Verilen tedbir kararının bankaya veya platforma ulaştırılmasındaki her gecikme, karşı tarafa varlığı taşıma imkânı verir. Aynı şekilde takipsizlik kararının mağdura geç tebliğ edilmesi, itiraz süresinin kaçırılmasına yol açar. Bu nedenle dosyaya bildirim adresi olarak düzenli izlenen bir adres verilmeli, vekâlet ilişkisi varsa tebligatın vekile yapılacağı gözetilmelidir.
Ceza ve Hukuk Yolunun Birlikte Planlanması
- Banka dekontları ve borsa işlem geçmişi ham dosya formatında saklanmalı
- Cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri eksiksiz not edilmeli
- Platformla yapılan tüm yazışmalar tarihiyle arşivlenmeli
- Aynı yöntemle mağdur olan kişilerin varlığı soruşturmaya bildirilmeli
- Tazminat talebinin ayrı bir hukuk davasına konu olacağı baştan planlanmalı
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; işlemin yapısı, platformun konumu ve varlığın izlenebilirliği stratejiyi değiştirir. Kayıp tutarının yüksek olduğu dosyalarda başvurunun gecikmeden ve teknik kayıtlar tamamlanarak yapılması, sonuç alma ihtimalini doğrudan etkiler.