Kripto varlıklarla işlenen dolandırıcılıkta kaybın büyüklüğünü belirleyen şey çoğu zaman transferin kendisi değil, transferden sonraki ilk saatlerde atılan adımlardır. Paranın izlenebilirliği hızla azalır; bu nedenle mağdurun dosyası, daha ilk aşamada usule aykırı bir işlemle sakatlanmamalıdır. Aşağıdaki rehber, 5549 sayılı suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin düzenleme, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, Sermaye Piyasası Kurulunun kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın aklama hükmü ekseninde, izleme kabiliyetini koruyan bir kontrol mantığı sunar.
Paranın Duraklarını Doğru Sırayla Kayıt Altına Almak
İzleme çalışması cüzdan adresinden değil, fiat çıkışından geriye doğru kurulur. Bankadan yapılan havale veya EFT, ödeme kuruluşu üzerinden geçen tutar, kripto hizmet sağlayıcısındaki alım kaydı ve nihayet zincir üstündeki transfer ayrı ayrı belgelenmelidir. Bu duraklardan biri atlandığında, sonraki aşamada elde edilen kayıt tek başına anlam taşımaz.
Zincir Üstü ve Zincir Dışı İzlerin Ayrımı
Zincir üstü veriler herkese açıktır ve sonradan da elde edilebilir; asıl kırılgan olan zincir dışı verilerdir. Platform yazışmaları, uygulama içi mesajlar, sahte yatırım paneli ekran görüntüleri, arayan numaralar ve reklam bağlantıları kısa sürede silinir. Bu nedenle şikayet dilekçesi hazırlanmadan önce zincir dışı verinin tarih ve kaynak bilgisiyle birlikte sabitlenmesi gerekir.
Usule Aykırı İşlem Nerede Doğuyor
- Şikayetin, işlem ve delil merkezinden kopuk bir yerde ve gerekçesiz açılması
- Ekran görüntülerinin tarih, saat ve işlem kimliği görünmeyecek biçimde kırpılması
- Aynı olay için birden fazla dağınık başvuru yapılıp dosyaların birleştirilmemesi
- Hesaplara ilişkin tedbir talebinin, dayanağı gösterilmeden genel ifadelerle istenmesi
- Yurt dışı merkezli sağlayıcıya ilişkin bilgi taleplerinin usulüne uygun kanaldan yürütülmemesi
Bildirim Yükümlülüğünün Mağdur Lehine Okunması
Bankalar ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları için öngörülen müşterini tanı ve şüpheli işlem bildirimi yükümlülükleri, mağdurun dosyasında da işlevseldir. Karşı tarafın hesabının hangi kurumda açıldığı, işlem hacminin profille uyumsuzluğu ve hesabın kısa ömürlü kullanımı, aklama boyutunun soruşturmaya dahil edilmesini gerekçelendirebilir. Bu çerçevede talep, yalnızca dolandırıcılık üzerinden değil, malvarlığının izlenmesi ve muhafazası üzerinden kurulmalıdır.
Talebin Ölçülebilir Yazılması
Dilekçede hangi hesap numarası, hangi işlem referansı ve hangi tarih aralığı için ne istendiği somut olarak yazılmalıdır. Ölçülemeyen talepler, eksik inceleme sonucu doğurur ve ikinci aşamada itiraz zeminini daraltır. Ret ihtimaline karşı, alternatif hukuki nitelendirmenin ve ek delil kaynaklarının baştan not edilmesi süreci hızlandırır.
Burada aktarılanlar genel bilgilendirme niteliğindedir; her dosyanın transfer zinciri, taraf yapısı ve delil durumu farklıdır. Kripto kaynaklı bir kayıpla karşılaşıldığında, adım atmadan önce dosyaya özgü hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.