Kripto varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılık dosyalarında kaybın geri alınabilmesi çoğu zaman ilk günlerde atılan adımlara bağlıdır. Varlık zincir üzerinde hareket ettikçe izlenebilirliği tümüyle kaybolmaz; ancak nakde çevrilip hesaptan çıktığında tedbir uygulanacak bir malvarlığı kalmayabilir. Bu nedenle şikâyet, malvarlığına yönelik tedbir talebi ve platform bildirimleri eşzamanlı yürütülmelidir.
Paranın İzini Sürmek İçin Toplanacak Veriler
- Gönderim yapılan cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri
- Transferin yapıldığı platform, hesap bilgisi ve zaman damgaları
- Banka üzerinden yapılan ödemelerde IBAN, açıklama satırı ve dekontlar
- Yatırım vaadini içeren yazışmalar, tanıtım materyalleri ve çağrı kayıtları
- Platformun alan adı, sunucu bilgileri ve varsa yetki belgesi iddiası
Başvuru Sırası ve Merciler
Ceza şikâyeti Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; dolandırıcılık iddiasının yanında elde edilen değerin aklanmasına ilişkin TCK'nın 282. maddesi kapsamındaki fiiller de dilekçede ayrıca değerlendirilebilir. Şüpheli işlem bildirimi bakımından 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler kurumlar için geçerlidir; mağdurun bildirimi ise soruşturmayı tamamlayıcı bir bilgi kaynağı olur. Malvarlığına yönelik koruma tedbirleri savcılık talebi ve hâkim kararıyla uygulanır; bu talep dilekçede açıkça istenmelidir.
Banka ve Platform Kanalı
5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar müşteri bilgilerini yetkili merciin talebi olmaksızın paylaşamaz; bu nedenle mağdurun doğrudan bankadan alıcı bilgisi istemesi çoğunlukla sonuçsuz kalır. Doğru yol, kayıtların savcılık aracılığıyla istenmesidir. Yurt içinde faaliyet gösteren kripto varlık hizmet sağlayıcıları bakımından SPK düzenlemeleri kapsamındaki yükümlülükler, kayıtların tutulması ve talep hâlinde sunulması yönünden önem taşır. Yurt dışı merkezli platformlarda ise adli iş birliği süreçleri devreye girer ve zaman uzar.
Hukuk Yolu ile Ceza Yolunu Ayırın
- Ceza soruşturması failin tespiti ve el koyma bakımından işletilir.
- Zararın tazmini için ayrıca hukuk davası açılması gerekebilir; ceza dosyasının sonucu beklenmeden hazırlık yapılır.
- Aracı kuruluşun kusuru tartışmalıysa sorumluluğun dayanağı ayrı bir hukuki temele oturtulur.
- Görev ve yetki, davalının niteliğine ve işlemin yapıldığı yere göre belirlenir.
Bu ayrımın yapılmaması, tazminat talebinin ceza dosyası içinde beklemesine ve zamanaşımı riskine yol açar.
Sık Yapılan Hatalar
Platformla yazışmaların silinmesi, uygulamanın telefondan kaldırılması ve geri ödeme vaadiyle yeni ödeme yapılması en yaygın hatalardır. İkinci bir ödeme talebi çoğu olayda mağduriyeti büyüten bir aşamadır. Ayrıca şikâyet dilekçesinin yalnızca genel bir anlatımla verilmesi, teknik verilerin dosyaya girmemesine ve soruşturmanın yavaşlamasına neden olur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve her dosyanın işlem zinciri farklıdır. Varlığın hareket hızı nedeniyle şikâyet ve tedbir taleplerinin gecikmeden hazırlanması için hukuki destek almak yararlı olacaktır.