İcra takibinde haciz bir aşama, satış ise ayrı bir aşamadır ve her birinin kendi takvimi vardır. İİK ve HMK çerçevesinde hazırlanan bu rehber, satış sürecinde e-haciz sonrası atılan adımların doğru sıralanmasını ve yanlış mercie başvuru nedeniyle oluşan kayıpların önlenmesini konu alır.
Satış talebi: kaçırıldığında haczin kendisi düşer
Hacizli malın paraya çevrilmesi kendiliğinden olmaz; alacaklının kanunda öngörülen süre içinde satış talep etmesi gerekir. Bu süre içinde satış istenmezse haciz kalkar ve sıra kaybedilir. Yeniden haciz konulabilse dahi, bu arada başka alacaklıların sıraya girmiş olması ihtimali dosyayı tümüyle değiştirir. Bu nedenle satış talebi tarihi, haciz tutanağının tarihiyle birlikte takvime işlenmelidir. Elektronik ortamda yürüyen satışlarda ilan, teklif verme aralığı ve ödeme süreleri de aynı takvimde tutulmalıdır.
Kıymet takdirine itiraz: satıştan önceki tek pencere
Malın gerçek değerinin çok altında takdir edilmesi, satış aşamasında telafisi güç sonuçlar doğurur. Kıymet takdiri raporunun tebliğinden sonra kanunda öngörülen kısa süre içinde icra mahkemesine itiraz edilebilir. Bu pencere kapandıktan sonra, satış gerçekleştiğinde yalnızca değerin düşüklüğüne dayanarak sonuç almak güçleşir. Uygulamada sık yapılan hata, itirazın icra dairesine dilekçe verilerek yapılmaya çalışılmasıdır; muhatap icra dairesi değil, icra mahkemesidir.
İhalenin feshi hangi mercide istenir?
Satış tamamlandıktan sonra usule aykırılık iddiaları, ihalenin feshi talebiyle ve icra mahkemesine yöneltilerek ileri sürülür. Süre ihale tarihinden itibaren işlemeye başlar ve kısadır; ihaleden haberdar olmayan ilgililer bakımından öğrenme anı ayrıca değerlendirilir. Bu talebin genel mahkemede açılan bir dava ile karıştırılması, hem süreyi tüketir hem de ihalenin kesinleşmesine yol açar. Ayrıca talebin reddi hâlinde kanunda öngörülen oranda para cezasına hükmedilmesi ihtimali bulunduğundan, fesih sebepleri somut ve belgeye dayalı biçimde ortaya konmalıdır.
Satış öncesi kontrol listesi
- Haciz tarihi ile satış talebi süresi aynı takvimde işaretlendi mi?
- Kıymet takdiri raporu tebliğ edildi mi, itiraz süresi hesaplandı mı?
- Satış ilanı, tapu maliki ve ilgili tüm alacaklılara usulüne uygun tebliğ edildi mi?
- Taşınmaz üzerindeki şerh, ipotek ve kira ilişkileri ilanda doğru gösterildi mi?
- Elektronik satış portalındaki teklif ve ödeme süreleri not edildi mi?
Borçlu tarafında hasar azaltma
Satış aşamasına gelmiş bir dosyada borçlunun elinde hâlâ seçenek vardır: borcun taksitlendirilmesi konusunda alacaklıyla anlaşma, malın rızai satışı yoluyla gerçek değerine yakın bir bedelle elden çıkarılması ya da haczedilemezlik iddiasının süresinde ileri sürülmesi. Bu adımların hepsi satıştan önce anlam taşır.
Bilgilendirme
Bu içerik genel çerçeveyi anlatır; dosyanın türü, malın niteliği ve tebligat geçmişi sonucu değiştirebilir. Satış ilanını gördüğünüz anda süreler işlemeye başladığından, dosyayı gecikmeden hukuki incelemeye açmanız gerekir.