İlamsız takip, hızlı olduğu kadar usul hatasına da açık bir yoldur. Borçlu tarafında yapılan bir gün gecikme takibi kesinleştirir; alacaklı tarafında yanlış mercie verilen bir dilekçe ise kazanılmış zamanı geri alır. İİK ve HMK ekseninde hazırlanan bu liste, takibin ilk otuz gününde kimin nereye başvuracağını netleştiriyor.
İtiraz, Şikâyet ve Dava Üç Ayrı Şeydir
Ödeme emrine itiraz icra dairesine yapılır ve süresinde yapıldığında takibi kendiliğinden durdurur. İcra müdürlüğünün bir işleminin hukuka aykırı olduğu ileri sürülüyorsa bu bir şikâyettir ve icra mahkemesine götürülür. İtiraz üzerine duran takibi devam ettirmek isteyen alacaklının elinde belge varsa itirazın kaldırılması icra mahkemesinden, belge yoksa itirazın iptali genel mahkemeden istenir. Bu üç yolun birbirine karıştırılması, en sık görülen ve en pahalı hatadır.
Borçlu Tarafında İlk Hafta
- Ödeme emrinin tebliğ tarihini zarfla birlikte kayıt altına alın
- Borca, faize, imzaya ve yetkiye itirazlarınızı ayrı ayrı ve açıkça belirtin
- Kısmi itiraz yapıyorsanız kabul ettiğiniz tutarı rakamla yazın; aksi hâlde itiraz sonuç doğurmaz
- Mal beyanı yükümlülüğünü süresinde yerine getirin, beyanı gerçeğe uygun düzenleyin
- Haczi kabil olmayan malları ve ücret üzerindeki sınırı bilerek hareket edin
Mal Beyanının Kapsamı
Mal beyanı yalnızca taşınmaz listesi değildir; taşınırlar, üçüncü kişilerdeki alacaklar, banka hesapları ve gelir kaynakları da beyan kapsamındadır. Beyanın hiç verilmemesi veya gerçeğe aykırı düzenlenmesi ayrı yaptırımlara bağlanmıştır. Öte yandan beyanda bulunmak borcun kabulü anlamına gelmez; itiraz hakkı ile mal beyanı yükümlülüğü birbirinden bağımsızdır.
Alacaklı Tarafında Takibi Ayakta Tutmak
- Tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığını erken denetleyin
- İtiraz gelirse hangi yola gideceğinizi elinizdeki belgeye göre seçin
- Haciz talebi için öngörülen süreleri takvime işleyin, dosyanın işlemsiz kalmasına izin vermeyin
- Üçüncü kişilerdeki alacaklar için haciz ihbarnamesi sürecini planlayın
- Borçlunun mal kaçırma ihtimaline karşı geçici koruma seçeneklerini değerlendirin
Tebligat Zayıflığı
İlamsız takiplerde en sık tartışılan konu tebligatın geçerliliğidir. Adresin güncelliği, tebliğ evrakındaki şerhler ve tebliğ tarihinin doğruluğu, hem borçlunun gecikmiş itiraz imkânını hem alacaklının kesinleşme iddiasını doğrudan etkiler. Tebliğ evrakı her iki taraf için de dosyanın ilk okunacak belgesidir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; takibin türü, dayanak belge ve tebligat tarihi sonucu değiştirir. Süreler kısa olduğundan, ödeme emri elinize ulaştığı gün hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.