Konkordato talebiyle birlikte borçlunun malvarlığı üzerinde uygulanan tedbirler ile mevcut takiplerin akıbeti çoğu zaman iç içe geçer. Özellikle elektronik ortamda uygulanan hacizlerde, hangi işleme kime karşı ve hangi süre içinde itiraz edileceği karıştırıldığında hem alacaklı hem borçlu tarafında hak kaybı doğar. İİK ve HMK ekseninde ilerleyen bu süreçte kontrol edilmesi gerekenler aşağıdadır.
Süreçteki üç ayrı karar noktası
- Geçici mühlet: Talep üzerine verilen ve borçlunun malvarlığını korumaya yönelik ilk aşama.
- Kesin mühlet: İnceleme sonrasında verilen ve tedbirlerin kapsamının netleştiği aşama.
- Projenin tasdiki veya talebin reddi: Takiplerin akıbetini nihai olarak belirleyen aşama.
Her aşamanın takipler üzerindeki etkisi farklıdır; bir aşamada geçerli olan durum, diğerinde otomatik olarak sürmez.
Haciz işlemine karşı hangi yol?
- İcra dairesinin bir işlemi mühlete aykırı biçimde uygulanmışsa, buna yönelik başvuru icra mahkemesine yapılır; icra dairesine yazılan talep yazısı bu başvurunun yerine geçmez.
- Takibin kendisine, borca veya imzaya yönelik itirazlar farklı mekanizmalara ve farklı sürelere tabidir.
- Konkordato talebi ve mühlet kararları asliye ticaret mahkemesinin alanında yürür; bu dosyaya yazılan bir dilekçe, icra dosyasındaki işlemi kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
- Üçüncü kişiye ait bir malvarlığı üzerine haciz uygulanmışsa, istihkak mekanizması ayrı bir yoldur.
Elektronik hacizde pratik kontroller
- Haczin uygulandığı tarih ile mühlet kararının tarihini yan yana koyun.
- Haczin hangi icra dosyasından geldiğini dosya numarasıyla tespit edin; birden fazla dosya olabilir.
- Haczedilemeyecek nitelikteki alacak veya hesapların ayrıştırılıp ayrıştırılmadığını inceleyin.
- Kaldırma talebinin icra dosyasına usulüne uygun biçimde sunulduğunu ve kayda geçtiğini belgeleyin.
- Talebin reddi hâlinde başvurulacak merci ve süreyi aynı gün not edin.
Alacaklı tarafın gözden kaçırdığı noktalar
Konkordato sürecinde alacaklının pasif kalması, alacağın niteliğinin ve tutarının doğru kaydedilmemesi riskini doğurur. Alacağın bildirilmesi, itiraz edilen kısımların gerekçelendirilmesi ve rehinli ya da imtiyazlı olma iddiasının belgelenmesi zamana bağlı işlemlerdir. Bu aşamada yapılmayan bildirim, sonraki paylaşımda telafi edilemeyebilir.
Yanlış merciye başvurunun tipik görünümü
Uygulamada en sık karşılaşılan hata, mühlet kararına dayanılarak icra dosyasına dilekçe verilmesi ve sonuç beklenmesidir. İcra dairesinin işlemi sürdürmesi hâlinde şikâyet için öngörülen kısa süre bu bekleyişte tükenir. Bu nedenle talep ile şikâyet birbirinden ayrılmalı, her biri için ayrı bir tarih takibi yapılmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Mühletin aşaması, alacağın niteliği ve takibin türü sonucu değiştirebileceğinden, dosya belgeleri üzerinden ayrıntılı hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.