Dijital varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılıklarda kayıp genellikle tek adımda oluşmaz; para birbirini izleyen aktarmalarla dağıtılır. Bu nedenle dosyanın başarısı, olayın anlatımından çok iz sürme hızına bağlıdır. 5411 sayılı Kanun banka kanalını, 5549 sayılı Kanun şüpheli işlem bildirim düzenini, SPK kaynaklı kripto varlık düzenlemeleri hizmet sağlayıcıların yükümlülüklerini, TCK 282 ise suçtan kaynaklanan malvarlığının aklanması boyutunu ilgilendirir. Aşağıda paranın izlenmesinde izlenecek pratik hat ele alınıyor.
İz İki Katmanda Aranır
Birinci katman geleneksel bankacılık kanalıdır: mağdurun hesabından yapılan havale, kart işlemi ya da ödeme kuruluşu aktarımı. Bu katmanda alıcı hesap sahibi, işlem referansı ve IP kayıtları belirlenebilir. İkinci katman zincir üstü hareketlerdir; buradaki adres geçişleri kayıtlı ve izlenebilir olsa da adresin gerçek kişiye bağlanması ancak hizmet sağlayıcı kayıtlarıyla mümkün olur. Dosya, iki katmanın kesiştiği noktaya, yani paranın platforma giriş ya da çıkış anına odaklanmalıdır.
İlk Aşamada Yapılması Gerekenler
- Bankaya ve ödeme kuruluşuna işlem itirazının yazılı olarak iletilmesi
- Kullanılan platformdaki hesap hareketlerinin dışa aktarılıp saklanması
- Cüzdan adreslerinin, işlem kimliklerinin ve tarih bilgilerinin listelenmesi
- Yönlendirmenin geldiği mesaj, ilan veya sosyal medya hesabının kayıt altına alınması
- Karşı tarafla yapılan görüşmelerin bütün hâlinde arşivlenmesi
Şikâyet Dilekçesinde Ne İstenmeli
Dilekçe yalnızca olayı anlatmakla kalmamalı, somut araştırma talepleri içermelidir: alıcı hesaplara ilişkin kayıtların istenmesi, hesap üzerindeki hareketlerin sorgulanması, platform kayıtlarının celbi ve gerektiğinde malvarlığı üzerinde tedbir uygulanması. Talepler ne kadar belirli yazılırsa soruşturma o kadar hızlı ilerler. El koyma isteminin gecikmesi, paranın zincir üzerinde bölünmesiyle geri dönüş ihtimalini azaltır.
Aklama Boyutunu Gözden Kaçırmamak
Toplanan paranın farklı hesaplara dağıtılması, döviz ya da başka bir varlığa çevrilmesi, dosyayı basit bir alacak tartışmasından çıkarır. Bu boyut ileri sürüldüğünde araştırmanın kapsamı genişler ve yükümlü kuruluşların bildirim kayıtları da devreye girebilir. Mağdur açısından bunun pratik anlamı, izin tek bir hesapta kaybolmadan takip edilebilmesidir.
Hukuk Yolunu Paralel Kurgulamak
Ceza soruşturması sürerken alacağın tahsiline yönelik hukuk yolu ayrıca değerlendirilmelidir. Karşı tarafın kimliği belirlendiğinde ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz istemleri gündeme gelebilir. İki sürecin belgeleri ortak olduğundan, dosya baştan iki yolu da besleyecek şekilde düzenlenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Olayın akışı ve kullanılan platformlar izlenecek yolu değiştirdiğinden, kayıt toplandıktan hemen sonra hukuki destek alınması önem taşır.