Kripto varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılık dosyalarında en sık duyulan cümle şudur: para gitti, kime gittiği belli değil. Oysa blokzincir üzerindeki işlemler kalıcıdır ve doğru sorulduğunda çok şey söyler. Buradaki asıl güçlük teknik değil usuldür; hangi bilginin savcılıktan, hangisinin platformdan ve hangisinin idari birimlerden isteneceğinin bilinmesi gerekir.
Şikâyet dilekçesi bir anlatı değildir
Savcılığa sunulan dilekçenin mağduriyet anlatısı olarak kurgulanması, dosyanın çok geniş bir alanda dağılmasına yol açar. Bunun yerine dilekçe; taraflar, para akışı ve talep edilen soruşturma işlemleri olmak üzere üç bölüme ayrılmalıdır. Talep bölümünde hangi kurumdan hangi kaydın istenmesi gerektiği tek tek yazıldığında, soruşturmanın ilerleme hızı belirgin biçimde artar.
Para akışını takip edilebilir kılmak
- Banka havalesi ile başlayan aşamada gönderen ve alıcı hesap bilgilerinin tamamı
- Platform hesabına yatırılan tutarların işlem kimlikleri
- Transfer edilen cüzdan adresleri ve işlem zaman damgaları
- Platformun kimlik doğrulama kayıtlarına ilişkin talep
- Tanıtım aşamasındaki mesajlar, grup yazışmaları ve sözde kâr tabloları
- Karşı tarafla yapılan görüşmelerin ses veya görüntü kaydı bulunuyorsa kaydın kendisi
Hangi kanun, hangi soruşturma yönü?
Olayın niteliğine göre birden çok mevzuat aynı anda devreye girer. Fiilin dolandırıcılık boyutu TCK kapsamında değerlendirilirken, elde edilen değerin aklanmasına yönelik hareketler 5549 sayılı Kanun ve TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama hükümleri çerçevesinde ayrıca ele alınır. Bankacılık ve sermaye piyasası mevzuatına aykırı biçimde izinsiz faaliyet yürütülmesi ise ayrı bir başlıktır. Dilekçede bu yönlerin ayrı ayrı gösterilmesi, dosyanın dar bir çerçevede kapanmasını önler.
Yanlış mercie başvuru ve kaybolan zaman
Kripto dosyalarında en maliyetli hata, doğrudan platforma ya da idari bir kuruma başvurup savcılık şikâyetini geciktirmektir. Malvarlığına yönelik koruma tedbirlerine yalnızca yargı mercii karar verebilir; gecikme, varlıkların birden çok cüzdana bölünerek izinin kaybolmasıyla sonuçlanır. Aynı şekilde, zararın tazmini için açılacak hukuk davasının ceza soruşturmasının yerine geçebileceği düşüncesi de yanlıştır; iki yol farklı amaçlara hizmet eder ve paralel yürütülebilir.
Soruşturma sürecinde mağdur ne yapmalı?
- Şikâyetle birlikte dosyaya vekil aracılığıyla erişim sağlanır ve gelişmeler takip edilir.
- Yeni tespit edilen cüzdan adresleri ek dilekçeyle dosyaya bildirilir.
- Aynı platform mağduru diğer kişilerin şikâyetleri varsa dosyaların birleştirilmesi talep edilir.
- Takipsizlik kararı verilmesi hâlinde itiraz süresi kaçırılmadan kullanılır.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme niteliğindedir; her dosyada para akışının yapısı farklıdır. Varlıkların hâlâ hareket ettiği aşamada zaman en kıymetli unsur olduğundan, şikâyet öncesinde hukuki destek almak dosyanın seyrini değiştirebilir.