İlamsız takiplerde borçlunun karşılaştığı ilk sorun, çoğu zaman borcun varlığı değil, hangi işlemi hangi makama karşı ileri süreceğini bilememesidir. İtiraz, şikâyet ve dava birbirinin yerine geçmez; yanlış kapıya yapılan başvuru sırasında kısa süreler işlemeye devam eder. Bu rehber, ilamsız takip ve elektronik haciz uygulamalarında izlenecek yolu ele alır.
İtiraz ile Şikâyetin Ayrımı
Ödeme emrinin içeriğine yönelik itiraz, İİK uyarınca takibin yapıldığı icra dairesine yöneltilir ve süresinde yapıldığında takibi durdurur. Buna karşılık icra müdürlüğünün bir işleminin hukuka aykırı olduğu ileri sürülüyorsa, bu bir şikâyettir ve icra hukuk mahkemesinin denetimine tabidir. Borcun esasına ilişkin itirazın mahkemeye, işleme ilişkin şikâyetin ise icra dairesine yöneltilmesi, uygulamada en çok tekrarlanan hatadır.
Ödeme Emri Tebliğinden Sonraki Kritik Adımlar
Tebligattan sonraki dönemde yapılması gerekenler sırasıyla şunlardır:
- Tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığının ve tebliğ tarihinin kontrolü.
- İtirazın kapsamının belirlenmesi: borca mı, imzaya mı, faize mi itiraz edildiği.
- İtirazın süresinde ve doğru daireye verildiğinin belgelenmesi.
- Takip dosyasındaki masraf ve vekâlet kalemlerinin ayrıca incelenmesi.
Borca ve İmzaya İtirazın Farklı Sonuçları
İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça yapılmadığında imza kabul edilmiş sayılır; bu, sonraki aşamada ispat yükünü tümüyle değiştirir. Borca itiraz hâlinde ise alacaklının önünde iki ayrı yol açılır: itirazın kaldırılması talebiyle icra mahkemesine gitmek veya itirazın iptali için genel mahkemede dava açmak. Bu iki yolun delil rejimi farklıdır ve elde bulunan belgenin niteliği hangi yolun seçileceğini belirler.
Elektronik Haczin Kaldırılması Talebinde Delil
Hesaplara uygulanan elektronik hacizlerde en sık tartışılan konu, haczedilemeyecek nitelikteki gelirlerin hesapta bulunmasıdır. Bu iddianın ileri sürülmesinde şunlar önem taşır:
- Hesaba yatan tutarın kaynağını gösteren işveren veya kurum kayıtları.
- Hesabın yalnızca bu ödemeler için kullanıldığını gösteren ekstre.
- Talebin, ilgili işlemi yapan icra dairesi dosyası üzerinden yürütülmesi.
- Ret hâlinde şikâyet yolunun süresinde işletilmesi.
Takip Dosyasını Düzenli İzlemek
İcra dosyalarında süreler kısa ve birbirini izler niteliktedir. Tebliğ tarihleri, haciz tarihleri ve satış aşamalarının tek bir çizelgede tutulması, geri dönülemez aşamalara geçilmeden müdahale imkânı sağlar.
Bu içerik genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. Takibin türü ve dayanağı izlenecek usulü doğrudan etkilediğinden, dosyanız için bir hukukçudan görüş alınması yerinde olacaktır.