Konkordato talebiyle birlikte alınan tedbir kararlarına rağmen borçlunun hesaplarına elektronik haciz uygulandığı sıkça görülür. İİK ve HMK ekseninde ilerleyen bu süreçte sorun genellikle hukuki değil, zamanlama ve bildirim kaynaklıdır. Aşağıda e-haciz işlemine karşı itirazın hangi kayıtlarla desteklenmesi gerektiği ve başvurunun yanlış mercie yöneltilmesinin doğurduğu sonuç ele alınmaktadır.
Sorunun Kaynağı: Tarih Çakışması
E-haciz uyuşmazlıklarında belirleyici olan üç tarih vardır: tedbir kararının verildiği an, kararın ilgili kurumlara bildirildiği an ve haciz müzekkeresinin sisteme düştüğü an. Bu üç tarih arasındaki boşluk, işlemin tedbire aykırı olup olmadığını belirler. Dolayısıyla itiraz dilekçesi yazılmadan önce her üç tarih ayrı belgeyle sabitlenmelidir.
Toplanması Gereken Kayıtlar
- Tedbir kararının tarih ve saatini gösteren karar örneği
- Kararın bankalara ve ilgili kurumlara gönderildiğini gösteren tebliğ veya bildirim kayıtları
- Banka hesap ekstresinde blokenin konulduğu an ve tutarı gösteren satırlar
- Takip dosyasının safahat dökümü ve haciz talebinin tarihi
- Hesabın niteliğini gösteren belgeler; işçi ücreti veya nafaka gibi ayrı rejime tabi kalemler varsa bunların kaynağı
İtirazın Yöneltileceği Yer
Burada en sık yapılan hata, şikâyetin takibin yürüdüğü icra dairesine dilekçe verilerek çözülmeye çalışılmasıdır. İcra memurunun işlemine yönelik şikâyet ile konkordato dosyasında verilen tedbirin kapsamına ilişkin talep aynı yerde ele alınmaz; ayrıca kamu alacağına dayalı hacizlerin kendi usulü bulunur. Dilekçe hazırlanırken hangi işleme, hangi sıfatla ve hangi hukuki sebebe dayanarak itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır. Yanlış yere verilen dilekçe çoğu zaman süreyi durdurmaz ve blokede kalan tutar işletme sermayesini kilitler.
Hızlı Hareket Sırası
- Blokenin konulduğu tarih ve tutar ekstreden çıkarılır.
- Tedbir kararının kapsamı okunur; hangi alacak türlerini kapsadığı işaretlenir.
- İşlemin tedbir öncesinde mi sonrasında mı yapıldığı belirlenir.
- Buna göre şikâyet ya da tedbirin uygulanması talebi ayrı ayrı hazırlanır.
- Aynı gün içinde bankaya karar örneği ibraz edilerek kayda geçirilir.
Süreç Boyunca Ticari Faaliyeti Korumak
Konkordatoda amaç işletmenin faaliyetini sürdürebilmesi olduğundan, itiraz yalnızca hukuki bir işlem olarak değil, nakit akışını koruyan bir adım olarak planlanmalıdır. Komiser raporlarına yansıyan tespitler, sonraki aşamalarda tedbirin kapsamına ilişkin tartışmada dayanak oluşturur; bu nedenle her blokenin faaliyet üzerindeki etkisi tarihiyle birlikte kayda geçirilmelidir.
Bu açıklamalar genel niteliktedir. Alacağın türü ve takibin aşaması sonucu değiştirebileceğinden, işlem yapmadan önce dosyanın kendi verileriyle hukuki değerlendirme yapılması önerilir.