Yüksek getiri vaadiyle başlayan bir yatırım ilişkisi, para çekme talebinin reddedilmesiyle kapanır. Bu noktada mağdurun elinde genellikle bir internet sitesi, birkaç mesajlaşma kaydı ve banka havalesi bulunur. Sürecin başarısı, paranın izinin ne kadar hızlı ve eksiksiz çıkarılabildiğine bağlıdır. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler, sermaye piyasası ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler ile TCK 282 kapsamındaki aklama fiili, aynı dosyanın farklı katmanlarını oluşturur.
İlk Kırk Sekiz Saatte Yapılması Gerekenler
Para transferinden sonra geçen her gün, fonun birden fazla hesap arasında dağıtılması anlamına gelir. Bu nedenle ilk adım, gönderici bankaya yazılı itiraz ve iade talebidir. Talep, alıcı hesap bilgisi, işlem referansı ve dolandırıcılık iddiasının somut gerekçesiyle birlikte yapılmalıdır. Aynı anda savcılığa yapılan şikâyette hesaplara bloke konulması talep edilmelidir; bloke kararı olmadan bankanın kendiliğinden fonu tutması sınırlıdır.
Delil Haritası
- Havale, EFT ve kart işlem dekontları ile alıcı hesap unvanları
- Kripto transferlerinde cüzdan adresleri, işlem kimlikleri ve borsa hesap dökümleri
- Platformla yapılan tüm yazışmalar, arama kayıtları ve tanıtım materyalleri
- Yatırım hesabında gösterilen sanal bakiye ekran görüntüleri ve tarihleri
- Aynı yapıdan zarar gören diğer kişilerin başvuruları ve kamuya açık şikâyet kayıtları
Bankanın Sorumluluğu Nerede Başlar?
Bankaya yöneltilen talep iki farklı temele dayanabilir: işlemin müşterinin iradesi dışında gerçekleşmesi ya da bankanın müşterisini tanıma ve şüpheli işlem bildirimine ilişkin yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmemesi. İkinci tema, alıcı hesabın kısa sürede yüksek hacimli ve birbiriyle ilgisiz transferler almış olması hâlinde güç kazanır. Bu iddianın ileri sürülebilmesi için hesap hareketlerinin dosyaya getirtilmesi gerekir; talep, doğru mercie ve doğru gerekçeyle yapılmadığında kayıtlar temin edilemez.
Yol Ayrımı: Şikâyet, İtiraz ve Dava
Uygulamada en çok kaybedilen zaman, tek bir kanalın her şeyi çözeceği beklentisinden doğar. Cumhuriyet başsavcılığına yapılan şikâyet cezai süreci başlatır ancak parayı kendiliğinden iade ettirmez. Bankaya yapılan itiraz ve düzenleyici kuruma yapılan başvuru idari denetimi tetikler; alacağın tahsili için ayrıca hukuk mahkemesinde dava açılması ve ihtiyati tedbir ya da ihtiyati haciz talep edilmesi gerekir. Kripto varlık işlemlerinde muhatabın yurt dışında bulunması hâlinde yetkili mahkemenin belirlenmesi ayrı bir çalışma gerektirir; yanlış yerde açılan dava, malvarlığı üzerindeki geçici korumanın kaçırılmasına yol açar.
Bu yazı genel bilgi verir; işlem türü, muhatabın kimliği ve fonun izlediği rota izlenecek stratejiyi değiştirir. Kayıp fark edilir edilmez hukuki destek alınması, tahsil ihtimalini doğrudan etkiler.