Hesabına erişemeyen kişinin ilk refleksi bankaya dilekçe vermek olur. Oysa bloke kararının kaynağı belirlenmeden yapılan her başvuru, çoğu zaman yanlış makama gitmiş sayılır. Bu rehber, hesap blokesinde kaynak tespitini ve buna göre değişen itiraz yolunu ele alıyor.
Önce Sorun: Bu Bloke Nereden Geliyor?
Uygulamada birbirine karıştırılan üç ayrı durum vardır:
- İdari nitelikli işlem: 5549 sayılı Kanun çerçevesinde şüpheli işlem bildirimi sonrası işlemin ertelenmesi gündeme gelebilir. Bu, süreli ve kendine özgü bir tedbirdir.
- Adli tedbir: Soruşturma kapsamında hak ve alacaklara elkonulması hâkim kararına dayanır; TCK'nın aklama suçunu düzenleyen 282. maddesi kapsamındaki dosyalarda sıkça görülür.
- Banka kaynaklı kısıtlama: 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve ilgili mevzuattan doğan müşteri tanıma yükümlülükleri nedeniyle bankanın kendi uyguladığı kısıtlamalar da olabilir.
Kripto varlık hesaplarında ise SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri devreye girer ve platformun kendi uyum kararları ayrıca değerlendirilir.
Kaynağa Göre Değişen İtiraz Hattı
- Bankadan, kısıtlamanın hangi karara dayandığını ve karar tarihini yazılı olarak isteyin; bu yazı olmadan doğru merci belirlenemez.
- Dayanak bir hâkim kararıysa itiraz, bankaya değil kararı veren mercinin bağlı olduğu itiraz merciine yapılır ve karar tarihinden itibaren işleyen kısa süreye tabidir.
- Dayanak idari bir erteleme ise sürenin bitimi ve uzatma ihtimali takip edilir; erteleme süresi dolduğunda kendiliğinden kalkması gereken kısıtlamanın devam edip etmediği kontrol edilir.
- Kısıtlama tamamen bankanın kendi uygulamasıysa, önce kuruma başvuru, ardından ilgili denetim otoritesine şikayet ve genel hükümlere göre dava yolu değerlendirilir.
Paranın Kaynağını Anlatan Dosya
Bloke dosyalarında belirleyici olan, hesaba giren tutarların meşru kaynağının belgelenmesidir. Maaş bordroları, tapu ve araç satış sözleşmeleri, kira gelir beyanları, ticari faturalar ve varsa kripto platform işlem dökümleri tarih sırasıyla bir araya getirilmelidir. Tutar tutar eşleştirilmiş bir akış tablosu, serbest metin dilekçeden çok daha etkilidir.
En Sık Yapılan Üç Hata
- Karar tarihini öğrenmeden dilekçe yazmak ve itiraz süresini kaçırmak.
- Elkoyma kararına karşı idari yargıya, idari işleme karşı adli mercie başvurmak.
- Hesaptaki tüm hareketleri açıklamak yerine yalnızca bloke edilen tek işlemi savunmak.
Kapanış
Blokenin kaldırılması talebi kadar önemli olan, aynı dosyada devam eden soruşturmanın esasına ilişkin savunmanın tutarlı kurulmasıdır; iki metin arasındaki çelişki sonradan aleyhe yorumlanabilir.
Burada anlatılanlar genel çerçevedir ve her dosyanın kendi belgeleri sonucu değiştirir. Hesabınıza erişiminiz kısıtlandığında ilk adım olarak dayanak belgeyi temin etmeniz, ardından hukuki destekle doğru mercii belirlemeniz gerekir.