Yatırım amacıyla gönderilen paranın bulunduğu hesabın bloke edilmesi, mağdur için ikinci bir şok olur: hem parasına ulaşamaz hem de kendisini şüpheli konumunda bulur. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun, SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri ve TCK'nın aklama suçuna ilişkin hükümleri ekseninde, blokenin kaldırılması için hangi kapıya, hangi sırayla gidileceği bu yazının konusudur.
Blokenin Kaynağını Tespit Etmeden Adım Atmayın
Uygulamada birbirinden çok farklı üç durum aynı kelimeyle anılır: bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı işlem kısıtı, idari nitelikteki tedbir ve soruşturma kapsamında yargı mercii kararıyla uygulanan elkoyma. Bunların itiraz mercii aynı değildir. Bankaya dilekçe vererek çözülmeye çalışılan bir yargısal tedbir, sadece zaman kaybettirir.
İlk yapılacak: kaydın kaynağını yazılı olarak sormak
Kısıtlamanın dayanağını ve tarihini bankadan yazılı olarak talep etmek, sonraki tüm başvuruların temelini oluşturur. Sözlü bilgilendirme, itiraz dilekçesine dayanak yapılamaz.
Doğru Kapı Hangisi?
- Kaynak bankanın kendi kararıysa, önce kurum içi itiraz ve ardından ilgili denetim mercilerine şikâyet yolu değerlendirilir.
- Kayıt bir soruşturma dosyasından geliyorsa, muhatap ilgili Cumhuriyet başsavcılığıdır; tedbire itiraz ise kanunun gösterdiği hâkimliğe yapılır.
- Paranın gerçek mağduru siz iseniz, dosyaya mağdur sıfatıyla katılıp iade talebini ayrıca ileri sürmek gerekir.
Yanlış Mercie Başvurunun Yarattığı Zincirleme Zarar
Bloke dosyalarında süre kaybı sadece gecikme demek değildir. Aradan geçen sürede paranın izlenebilirliği zayıflar, karşı taraf hesapları boşaltır, kripto varlıklarda transfer zinciri uzayarak takip edilemez hale gelir. Bu nedenle başvuru yerinin ilk seferde doğru seçilmesi, sonradan telafisi mümkün olmayan bir avantajdır.
Mağdur Olduğunuzu Gösteren Delil Seti
- Paranın kaynağını gösteren maaş, satış veya kredi kayıtları
- Yatırım vaadine ilişkin yazışmalar, ekran görüntüleri ve platform kayıtları
- Transferlerin tarih sırasına dizildiği tek sayfalık akış tablosu
- Kripto işlemlerde cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri
- Karşı tarafla kurulan iletişimin kesildiği ana ilişkin kayıtlar
Son Söz
Bloke dosyalarında en belirleyici unsur, paranın meşru kaynağının belgeyle ortaya konulmasıdır. Her dosyanın kendi işlem geçmişi farklı sonuç doğurabileceğinden, adım atmadan önce dosyanızın özelinde hukuki değerlendirme almanız önerilir. Bu metin bilgilendirme amacı taşır.