Banka hesabına veya kripto varlık platformundaki bakiyeye erişimin aniden kapanması, çoğu kişide ilk anda bankaya yönelme refleksi doğurur. Oysa blokenin hukuki kaynağı belirlenmeden yapılan her başvuru, hem zaman kaybettirir hem de dosyaya sonradan düzeltilmesi güç beyanlar girmesine yol açar. Bu rehber, 5549 ve 5411 sayılı kanunlar ile TCK 282 çerçevesinde blokenin okunmasını ve başvuru sırasını ele alıyor.
Blokenin Kaynağını Ayırt Etmek
Uygulamada birbirine karıştırılan üç ayrı durum vardır: bankanın kendi iç risk politikası kapsamında uyguladığı kısıtlama, idari nitelikte bir tedbir kararı ve soruşturma kapsamında yargı mercii tarafından verilen elkoyma kararı. Üçünün itiraz mercii de farklıdır. Şubeden alınacak yazılı bilgi, hangi kanaldan geldiğini genellikle gösterir; sözlü açıklamayla yetinilmemesi gerekir.
Hangi Mercie Ne Sunulur
- Soruşturma kapsamındaki bir karar söz konusuysa muhatap, dosyanın bulunduğu Cumhuriyet başsavcılığıdır.
- Yargı mercii kararına karşı kanun yolu, ceza muhakemesi usulüne göre işler ve süreye tabidir.
- İdari nitelikteki işlemler için idari yargı yolu gündeme gelebilir.
- Bankanın kendi kararı ise önce kuruma yazılı başvuru, ardından ilgili denetim mercii ve genel yargı yolu düşünülür.
Fon Kaynağını Belgeleyen Dosya
MASAK süreçlerinde belirleyici olan, işlemin şüpheli görünmesine yol açan hareketin ekonomik açıklamasıdır. Bu nedenle savunmanın omurgası anlatı değil belge olmalıdır: maaş bordroları, satış sözleşmeleri, tapu ve araç devir kayıtları, kripto platformundan alınan işlem dökümleri, karşı tarafla yazışmalar. Kripto varlık işlemlerinde SPK düzenlemeleri kapsamındaki platformlardan alınan resmi dökümler, ekran görüntülerine göre çok daha güçlü bir kayıt sağlar.
Yanlış Adrese Yapılan Başvurunun Gecikmesi
Soruşturma kaynaklı bir tedbire karşı bankaya dilekçe vermek ya da idari mercie yapılması gereken başvuruyu mahkemeye yöneltmek, sürenin işlemesini durdurmaz. TCK 282 kapsamındaki bir soruşturmada geçen her hafta, hem varlıkların bağlı kalma süresini uzatır hem de üçüncü kişilerle olan ticari ilişkileri zedeler. Bu nedenle ilk 48 saatte yapılacak iş, dilekçe yazmak değil, kararı ve dayanağını öğrenmektir.
Bloke Sürerken Yürütülebilecek Paralel Adımlar
Vekâletname ile dosyaya erişim talebi, kısıtlılık varsa kapsamının öğrenilmesi, zaruri ödemeler için istisna talebi ve karşı tarafla yürüyen sözleşmelerde gecikme bildiriminin yapılması, bloke kalkmadan da yürütülebilecek işlerdir. Ayrıca ifadeye çağrı ihtimaline karşı beyanın belgelerle uyumunun önceden kontrol edilmesi, sonradan çelişki iddiasının önünü keser.
Bu metin genel bilgilendirme sunar; blokenin dayanağı, tutar ve soruşturmanın aşaması izlenecek yolu tümüyle değiştirebilir. Karar örneğini görmeden yapılan yorumlar yanıltıcı olabileceğinden, dosyanızı bir ceza hukukçusuyla birlikte değerlendirmeniz uygun olur.