Banka hesabına veya kripto varlık hesabına erişimin kapanması, çoğu kişi için gerekçesi anlaşılmadan yaşanan bir süreçtir. 5549 sayılı Kanun, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamaya ilişkin hükümleri bu tabloda birlikte devreye girebilir. Doğru adım, önce blokenin kaynağını ayırt etmektir.
Blokenin Kaynağını Ayırt Etmek
Hesaptaki kısıtlamanın tek bir sebebi yoktur ve her sebep farklı bir başvuru yolu doğurur:
- Adli mercilerce verilmiş bir el koyma veya tedbir kararı
- İdari nitelikte geçici işlem niteliğindeki durdurma
- Bankanın kendi risk politikası kapsamında uyguladığı kısıtlama
- Üçüncü kişinin dolandırıcılık şikâyeti üzerine gelen iade veya bloke talebi
Bankadan alınacak yazılı bilgi, kısıtlamanın hangi kalemden kaynaklandığını çoğu zaman gösterir. Bu bilgi olmadan yapılan başvuru, sonuç doğurmayan bir dilekçeye dönüşür.
Fon Kaynağını Gösteren Belge Seti
Bu tür dosyalarda savunmanın merkezinde tek bir soru vardır: para nereden geldi? Cevabı belgeyle kurmak gerekir.
- Gelir kaynağını gösteren bordro, vergi beyannamesi veya kâr dağıtım kararı
- Taşınmaz veya araç satışı yapılmışsa tapu ve noter kayıtlarıyla ödeme dekontları
- Kredi kullanımı varsa sözleşme ve ödeme planı
- Ticari faaliyette fatura, sözleşme ve cari hesap dökümleri
- Yurt dışı kaynaklı transferlerde gönderen bilgisi ve işlem açıklamaları
Kripto İşlemlerinde İz Sürülebilirlik
Kripto varlık hareketleri söz konusu olduğunda, platform hesap özetleri, cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri ile bunların banka hareketleriyle eşleşen tarih ve tutar dökümü hazırlanmalıdır. Zincir üzerindeki hareketin, hesaba giren tutarla tarih ve miktar bakımından örtüşmesi, açıklamanın inandırıcılığını doğrudan artırır. Aracı platformdan alınacak resmî hesap özetleri, ekran görüntülerine göre çok daha güçlü bir delil değeri taşır.
Hangi Merci: Banka, Savcılık, Hâkimlik, İdari Yargı
Yanlış mercie başvuru bu alanda en çok zaman kaybettiren hatadır. El koyma niteliğindeki bir karara karşı itiraz ceza usulü çerçevesinde ilgili hâkimliğe yöneltilirken, idari nitelikteki bir işleme karşı idari yargı yolu gündeme gelir. Bankaya yapılan başvuru ise çoğu zaman yalnızca bilgi almayı sağlar, kısıtlamayı kaldırmaz. Hangi yolun izleneceği, blokenin dayanağı belgeyle görüldükten sonra belirlenmelidir.
Kapanış
Delil paketini önceden hazırlamak, süreç uzasa bile savunmanın tutarlılığını korur. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; işlem hacmi, hesabın kullanım biçimi ve dosyanın aşaması sonucu etkilediğinden, blokeyle karşılaşıldığında bir hukukçuyla erken temas kurulması önerilir.