İcra takibinde satış aşamasına gelinmişse borçlunun hareket alanı daralmıştır; ancak kapanmış değildir. İİK ve HMK çerçevesinde bu aşamada kullanılabilecek araçların her biri farklı mercie, farklı sürede ve farklı gerekçeyle sunulur. Bu ayrımın karıştırılması, haklı bir itirazın dahi incelenmeden reddine yol açar.
İtiraz mı, Şikayet mi
İki kavram sık karıştırılır. Ödeme emrine karşı borca, faize veya imzaya yönelik itiraz icra dairesine yapılır ve takibi durdurma etkisi gösterir. Buna karşılık icra müdürlüğünün bir işleminin kanuna aykırı olduğu ya da hakkın yerine getirilmediği iddiası şikayettir ve icra mahkemesine yöneltilir. Satış aşamasındaki hataların büyük bölümü şikayet konusudur.
Satış Öncesi Kritik Kontrol Noktaları
- haczin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ve haciz tutanağının içeriği
- kıymet takdiri raporunun tebliğ edilip edilmediği ve rapordaki değerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı
- satış ilanının ilgililere usulüne uygun tebliği
- taşınmazda kiracı, irtifak ya da şerh bulunup bulunmadığının şartnameye yansıtılması
- haczedilemeyecek mal ve gelirlere ilişkin kuralların gözetilip gözetilmediği
Kıymet takdirine itiraz, kanunun öngördüğü süre içinde yapılmazsa satışın ileri aşamasında aynı gerekçe ile fesih istemek güçleşir.
İhalenin Feshi İstemi
İhale tamamlandıktan sonra kullanılabilecek yol ihalenin feshidir ve icra mahkemesinin görev alanındadır. Talep, ihaleye fesat karıştırılması, artırmaya hazırlık aşamasındaki hatalar veya ilanın usulsüzlüğü gibi somut sebeplere dayandırılmalıdır. Sebep göstermeden yapılan başvurular ile süresi geçtikten sonra yapılan istemler esasa girilmeden reddedilir; ayrıca haksız bulunan fesih taleplerinde para cezası riski bulunur.
Genel Mahkemeye Ait Talepler
- Borcun bulunmadığının tespiti için menfi tespit davası genel mahkemede açılır.
- Ödenmiş bir borç için takip yapılmışsa istirdat talebi yine genel mahkemenin işidir.
- Üçüncü kişinin mülkiyet iddiası, istihkak prosedürü içinde ele alınır.
- Takibin durdurulması yönündeki tedbir talepleri, davanın açıldığı mahkemeden istenir.
Borçlu İçin Uygulanabilir Savunma Düzeni
Öncelikle takip dosyasının tamamı incelenip tebligat parçaları tarihleriyle birlikte listelenmelidir. Usulsüz tebligat iddiası varsa öğrenme tarihi açıkça beyan edilir. Ödeme yapılmışsa dekontlar dosyaya sunularak dosya hesabının güncellenmesi istenir. Taşınmazın gerçek değerinin altında satılma ihtimali varsa, satış öncesi değerleme itirazı en etkili araçtır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Takibin türü, haczin konusu ve tebligat tarihleri kullanılabilecek yolu doğrudan etkiler; süreler çok kısa olduğundan dosyanın vakit geçirmeden bir avukatla incelenmesi önerilir.