Yatırım vaadiyle toplanan paraların kripto varlıklara dönüştürülerek dağıtıldığı dosyalarda, kaybın büyüklüğünden çok paranın izinin sürülüp sürülemediği belirleyicidir. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde ilerleyen bu süreçte ilk günlerde toplanan kayıtlar, sonraki tüm aşamayı taşır. Aşağıda delil zincirinin nasıl kurulacağı ve şikâyetin yanlış mercie yöneltilmesinin doğurduğu gecikme ele alınmaktadır.
İlk Günlerde Kaybolan Deliller
Platform kapandığında ya da erişim kesildiğinde, mağdurun elinde çoğu zaman yalnızca hafızası kalır. Oysa panel ekranları, yatırım sözleşmesi görüntüsü, mesajlaşma geçmişi ve cüzdan adresleri erişim varken kayda alınabilirse dosya tamamen farklı bir zemine oturur. Bu nedenle şüphe doğduğu anda, henüz karar verilmeden önce kayıt alınmalıdır.
Paranın İzini Kuran Halkalar
- Banka hesabından çıkan her transferin tarihi, tutarı ve karşı hesap bilgisi
- Aracı olarak kullanılan kişi hesaplarına yapılan ödemelerin açıklama satırları
- Kripto varlık transferlerinde gönderim yapılan cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri
- Platformun sunduğu kâr tablolarının ekran kayıtları ve tarihleri
- Tanıtımı yapan kişilerle yürütülen yazışmalar ve yönlendirme mesajları
- Para çekme talebine verilen ret cevapları ve talep edilen ek ödemeler
Şikâyeti Doğru Yere Yöneltmek
Bu alanda en çok zaman kaybettiren hata, tüm taleplerin tek bir başvuruyla çözüleceği beklentisidir. Suç şikâyeti, malvarlığının korunmasına yönelik acil talep ve alacağın tahsiline yönelik hukuk yolu birbirinden ayrı süreçlerdir. Ayrıca faaliyeti düzenlemeye tabi bir alanda yürüten kuruluşlara ilişkin idari bildirimler, ceza soruşturmasının yerine geçmez. Bir başvurunun yapılmış olması, diğerinin süresini korumaz; her yol için ayrı takvim tutulmalıdır.
Malvarlığının Kaçırılmasını Önlemek
- Şikâyet dilekçesinde hesap ve cüzdan bilgileri tek tek sayılır.
- Koruma tedbiri talebi genel ifadeyle değil, belirli hesaplar gösterilerek istenir.
- Yurt dışı unsuru varsa hangi platform üzerinden işlem yapıldığı belirtilir.
- Aynı yöntemle zarar gören diğer kişilerin başvuruları varsa dosya birleştirme talep edilir.
- Her aşamada alınan kararların örnekleri saklanarak sonraki başvurulara eklenir.
Beklentiyi Gerçekçi Tutmak
Bu dosyalarda paranın bir bölümünün geri alınabilmesi, çoğu zaman ilk günlerdeki hızla doğrudan bağlantılıdır. Zincir üzerindeki hareketin izlenebilir olduğu doğru olmakla birlikte, varlıkların hangi noktada nakde döndüğü tespit edilemezse tahsil imkânı daralır. Bu nedenle çabanın önemli kısmı, iddianın hukuki yönünden çok kayıtların eksiksiz toplanmasına ayrılmalıdır.
Buradaki bilgiler genel çerçeve niteliğindedir. Her dosyanın ödeme yapısı ve platform yapısı farklı olduğundan, başvuru yapılmadan önce hukuki değerlendirme alınması önerilir.