Hesabın aniden işleme kapanması, çoğu zaman bankadan gelen kısa bir bildirimle öğrenilir. Bu noktada iki soru öne çıkar: işlemi yapan kim ve itiraz nereye yöneltilecek. Blokenin bankanın kendi risk politikası kaynaklı olması ile bir tedbir kararına dayanması tamamen farklı sonuçlar doğurur. Aşağıda kaynak ispatının nasıl kurulacağı ve başvurunun doğru mercie yöneltilmesi ele alınmaktadır.
Önce Blokenin Kaynağını Belirlemek
Bankalar 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar çerçevesinde birtakım yükümlülükler taşır ve şüpheli işlem bildirimi yapabilir. Buna karşılık hesap üzerindeki kısıtlamanın bir soruşturma kapsamında verilmiş tedbir kararına mı, yoksa bankanın kendi sözleşmesel uygulamasına mı dayandığı ilk aşamada netleştirilmelidir. Bu ayrım yapılmadan hazırlanan dilekçeler çoğu zaman muhatapsız kalır. Banka şubesinden alınacak yazılı bilgi, sürecin yönünü belirleyen ilk belgedir.
Kaynak İspatını Kuran Belgeler
- Hesaba giren tutarların dayanağı olan sözleşme, fatura ve tahsilat kayıtları
- Gelirin beyan edildiğini gösteren vergi ve sosyal güvenlik kayıtları
- Kripto varlık alım satımı varsa platform işlem geçmişi ve cüzdan kayıtları
- Yakınlardan gelen transferlerde ilgili kişilerin beyan ve belgeleri
- Taşınmaz veya araç satışı gibi tek seferlik büyük girişlerin resmî belgeleri
Kaynak açıklamasında zayıf halka genellikle nakit hareketleridir. Nakit yatırma işlemlerinin dayanağı gösterilemiyorsa, hesabın geri kalanı düzenli olsa dahi tereddüt sürer.
Aklama İsnadı Gündeme Gelirse
Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama isnadı TCK 282 kapsamında değerlendirilir. Bu isnatta esas mesele, öncül fiilin varlığı ile hesap hareketleri arasındaki bağın kurulup kurulamadığıdır. Savunma kurgusunda bu bağın zayıf noktaları belirlenmeli ve her giriş kalemi için ayrı açıklama hazırlanmalıdır. SPK düzenlemeleri kapsamındaki kripto varlık hizmet sağlayıcıları üzerinden yapılan işlemlerde, platformdan alınacak işlem dökümü zincirin tamamlanması bakımından önemlidir.
Yanlış Mercie Başvurunun Bedeli
Tedbir kararına dayanan bir kısıtlama için bankaya yazılan dilekçe sonuç doğurmaz; bu durumda itiraz, kararı veren makam ve usulüne göre yöneltilir. Buna karşılık bankanın kendi uygulamasından doğan kısıtlamalarda muhatap bankadır ve ardından tüketici veya genel yargı yolu gündeme gelir. İki yolun karıştırılması hâlinde günler süren gecikmeler yaşanır ve bu süre içinde hesaba bağlı ödemeler aksar. Ayrıca aynı dilekçede hem ceza usulüne hem özel hukuka ait talepler ileri sürüldüğünde, hiçbiri usulüne uygun incelenmez.
Sürecin Yönetimi
- Bloke bildiriminin metni ve tarihi kayıt altına alınır.
- Bankadan kısıtlamanın dayanağı yazılı olarak istenir.
- Hesap hareketleri dönem dönem tabloya dökülür.
- Her giriş kalemi için belge eşleştirmesi yapılır.
- Muhatap belirlendikten sonra tek konulu ve gerekçeli dilekçe hazırlanır.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır; işlem hacmi, hesabın kullanım amacı ve isnadın niteliği süreci değiştirebilir. Blokenin ilk gününden itibaren belgelerin toplanmaya başlanması, sonraki aşamalarda savunmanın gücünü doğrudan etkiler.