Yatırım vaadiyle toplanan paraların geri alınamadığı dosyalarda sonucu belirleyen şey, çoğu zaman iddianın haklılığı değil, para izinin ne kadar hızlı ve düzenli biçimde belgelendiğidir. Aşağıda, savcılık aşamasında kurulacak delil düzeni ile başvurunun yanlış kuruma yöneltilmesi riski birlikte ele alınmaktadır.
İlk Aşamada Para İzini Kaybetmemek
Şüphe doğduğu anda yapılması gereken, iddiaları anlatmak değil hareketleri sabitlemektir. Gönderilen her tutarın tarihi, tutarı, alıcı hesabı ve açıklaması; kripto varlık söz konusuysa cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri eksiksiz listelenmelidir. Platform üzerindeki bakiye ekranları, çekim talebi ve reddine ilişkin yazışmalar, platform kapanmadan önce kaydedilmelidir.
Şikâyet Dilekçesi Hangi Kapıya Verilir
Sık görülen bir hata, düzenleyici kurumlara yapılan bildirimin ceza soruşturmasının yerine geçtiğinin sanılmasıdır. İdari denetim yetkisi bulunan kurumlara yapılan bildirim, ilgili mevzuat kapsamında idari sonuçlar doğurabilir; ancak fail hakkında soruşturma açılması için Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulması gerekir. Aynı şekilde bu tür uyuşmazlıklar tüketici uyuşmazlığı olarak değerlendirilip hakem heyetine götürüldüğünde, süreç esasa girilmeden kapanabilir. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim mekanizmaları ile 5411 sayılı Kanun ve sermaye piyasası düzenlemelerinin uygulama alanları birbirinden ayrıdır.
Para İzini Belgelemek
Dosyaya sunulacak belge seti şu başlıklarda toplanabilir:
- Banka dekontları ve hesap ekstrelerinin kesintisiz dönemi kapsayacak biçimde temini.
- Aracı kişiler kullanıldıysa, paranın hangi hesap zinciriyle ilerlediğinin şeması.
- Kripto transferlerinde işlem kimlikleri ve varsa borsa hesap hareket dökümü.
- Yatırım vaadini içeren mesaj, kayıt ve tanıtım materyalleri.
- Aynı yapıdan zarar gören diğer kişilerin başvurularının dosya ile ilişkilendirilmesi.
Zincir Üstü Verinin Dosyaya Kazandırılması
Kripto varlık transferlerinde blok zinciri üzerindeki veri herkese açık olsa da, adresin belirli bir kişiye ait olduğunun gösterilmesi ayrı bir çalışma gerektirir. Bu bağlantı çoğu kez borsa kayıtları ve kimlik doğrulama verileri üzerinden kurulur; bu kayıtlara ise ancak soruşturma makamı aracılığıyla ulaşılabilir. Talep dilekçesinde hangi adresten hangi kaydın istendiğinin açıkça yazılması, sürecin hızlanmasını sağlar.
Ceza Yolu ile Alacak Talebinin Ayrımı
Soruşturmanın açılması, ödenen paranın iadesini kendiliğinden sağlamaz. Malvarlığına yönelik koruma tedbirleri ile hukuk yargılamasındaki teminat ve alacak talepleri farklı usullere tabidir. İki yolun hangi sırayla yürütüleceği, karşı tarafın malvarlığının durumuna göre planlanmalıdır.
Buradaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir. Her dosyanın işlem yapısı farklı olduğundan, kendi olayınıza uygun adımları bir hukukçuyla birlikte belirlemeniz uygun olur.