Yüksek getiri vaadiyle kurulan sahte kripto platformları, mağdurların parasını topladıktan sonra ortadan kaybolabiliyor. Bu rehber 5411, 5549 sayılı kanunlar, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde kripto dolandırıcılığında şikâyet ve soruşturma sürecini ele alır.
Olayın Hukuki Niteliği
Kişiyi hileyle kandırarak menfaat sağlamak dolandırıcılık; bu yolla elde edilen değerin kaynağını gizlemek ise aklama boyutunu gündeme getirir. Suç gelirlerinin aklanmasına ilişkin 5549 sayılı Kanun ve TCK'nın ilgili hükümleri bu noktada devreye girer. Fonların bankacılık sistemi üzerinden hareketi 5411 sayılı Kanun kapsamındaki kayıtlarla izlenebilir.
Şikâyet Öncesi Delil Toplama
Kripto işlemlerinin geri döndürülmesi güç olduğundan, delilin hızla toplanması kritiktir:
- Platformla yazışmalar, ödeme dekontları ve cüzdan adresleri kaydedilmeli
- Transfer edilen tutarın işlem kimliği (hash) not edilmeli
- Banka ve ödeme kuruluşu havale kayıtları istenmeli
- Platformun tanıtım sayfası ve vaatleri ekran görüntüsüyle saklanmalı
Savcılık Aşamasında Süreç
Şikâyet üzerine savcılık soruşturma başlatır; para hareketlerinin izlenmesi ve şüpheli hesaplara yönelik koruma tedbirleri gündeme gelebilir. Fonların yurt dışına çıkmadan tespit edilmesi ihtimalini artırmak için başvurunun geciktirilmemesi önem taşır. SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri, platformun yetkili olup olmadığının belirlenmesinde yol gösterir.
Yetkisiz Platformları Ayırt Etmek
Düzenlemeye tabi bir hizmet sağlayıcı ile hiçbir yetkisi bulunmayan bir yapı arasındaki fark, hem şikâyetin muhatabını hem de izlenecek yolu değiştirir. Bu ayrım çoğu zaman kayıtların incelenmesiyle netleşir.
Kripto kaynaklı dolandırıcılıkta zaman en değerli unsurdur; para izinin soğumadan sürülmesi sonucu doğrudan etkiler. Delilleri toplar toplamaz bir hukukçuyla süreci başlatmak yerinde olur.