Kripto varlıklarla ilgili dolandırıcılık dosyalarında iki şey aynı anda kaybolur: para ve iz. Transferler dakikalar içinde birden çok cüzdana bölündüğü için, savcılık aşamasında yapılacak taleplerin sırası ve zamanı doğrudan tahsil imkânını etkiler. 5549 sayılı Kanun, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler ve TCK'nın aklama suçuna ilişkin hükümleri ekseninde, savcılık sürecinin usul planını kuruyoruz.
Fiyat Değil, Akış Takibi: Dosyanın Omurgası
Şikâyet dilekçesinin merkezinde anlatı değil, akış şeması olmalıdır. Paranın banka hesabından platforma, platformdan cüzdana ve oradan üçüncü adreslere geçişini gösteren zincir çıkarılmalıdır. Bu zincir kurulurken kaydedilmesi gerekenler: gönderim tarihleri ve saatleri, işlem kimlikleri, cüzdan adresleri, kullanılan platformun adı ve hesabın açılışında verilen bilgiler. Türkiye'de faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılar kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi yükümlülüğüne tabi olduğundan, platform kayıtlarının celbi çoğu dosyada belirleyici olur.
Savcılıktan Talep Edilecek İşlemler
Genel bir şikâyet dilekçesi yerine, işlem bazlı taleplerin yazılması süreci hızlandırır:
- Alıcı banka hesabına ilişkin kimlik ve hareket kayıtlarının celbi.
- Kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesap açılış belgeleri ve giriş kayıtlarının istenmesi.
- Şüpheli işlem bildirimi yapılıp yapılmadığının ilgili birimden sorulması.
- Malvarlığına ilişkin koruma tedbirlerinin gecikmeksizin değerlendirilmesi talebi.
- Yurt dışı platform söz konusuysa adli iş birliği yolunun gündeme getirilmesi.
Uzlaşma Beklentisi ile Yargılama Gerçeği
Bu tür dosyalarda mağdurlara sıklıkla "parayı iade edelim, şikâyetten vazgeç" teklifi gelir. Nitelikli dolandırıcılık gibi suçlarda şikâyetten vazgeçmek soruşturmayı kural olarak sona erdirmez; ancak zararın giderilmesi ayrı bir değerlendirme konusu olabilir. Buna karşılık iade vaadiyle sürecin uzatılması, varlıkların taşınması için zaman kazandırabilir. Bu nedenle görüşmeler yürütülürken koruma tedbiri talepleri askıya alınmamalı, her teklif yazılı hâle getirilmeli ve ödeme fiilen gerçekleşmeden dosya işlemleri durdurulmamalıdır.
Paralel Yürütülmesi Gereken Hukuk Yolu
- Ceza soruşturmasıyla eş zamanlı olarak zararın tazmini için hukuk yolu değerlendirilir.
- Aracı kurum veya platformun sözleşmesel yükümlülük ihlali ayrı başlık olarak incelenir.
- Yabancı unsurlu ilişkilerde yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk kaydı sözleşmeden kontrol edilir.
- Zamanaşımı, ceza dosyasının sonucu beklenirken gözden kaçırılmaz.
Buradaki açıklamalar genel çerçeveyi tanıtmakta olup her dosyanın teknik yapısı farklıdır. İşlem zincirini çıkarırken ve talep dilekçesini hazırlarken hukuki destek alınması, hem delillerin bütünlüğü hem de süre yönetimi bakımından önem taşır.