Banka hesabına elektronik ortamda konulan haciz, çoğu borçlunun icra dosyasından ilk kez haberdar olduğu andır. Oysa İİK bakımından takvim çok daha önce, ödeme emrinin tebliğiyle başlamıştır. Bu rehber, e-haciz ile karşılaşıldığında hangi yolun hangi süre içinde kullanılacağını ve ödeme planı ile yargılama arasındaki tercihi ele alır.
İlk İş: Dosyanın Türünü Belirlemek
İlamlı takip, ilamsız takip ve kambiyo senedine dayalı takip birbirinden farklı savunma imkânı verir. Takip türü belirlenmeden yapılan başvuru, çoğu zaman yanlış mercie yöneltilir. Bu nedenle önce takip talebi, dayanak belge ve tebligat parçası dosyadan temin edilmelidir. Tebligatın usulsüz olduğu düşünülüyorsa, öğrenme tarihi bildirilerek usulsüz tebligat şikâyeti gündeme gelir; bu tespit, kaçırıldığı sanılan itiraz süresini yeniden açabilir.
İki Ayrı Yol: İtiraz ve Şikâyet
- İtiraz borcun kendisine yöneliktir: borç yoktur, ödenmiştir, zamanaşımına uğramıştır gibi iddiaları kapsar ve icra dairesine veya takip türüne göre icra mahkemesine yöneltilir.
- Şikâyet işlemin usulüne yöneliktir: haczedilemez bir malın veya gelirin haczi, orantısız haciz, hatalı hesaplama gibi hâllerde icra mahkemesine yapılır ve kural olarak kısa bir süreye tabidir.
Maaş, emekli aylığı, sosyal yardım nitelikli ödemeler ve haline münasip ev gibi kalemlerde haczedilemezlik iddiası öne çıkar. Hesaba yatan paranın kaynağı banka dökümüyle gösterilmeden yapılan başvurular, çoğunlukla ispatsız kalır.
Süre ve Belge Takvimi
- Tebliğ tarihi ile e-haciz tarihi arasındaki tüm işlemler dosya sorgusundan çıkarılır.
- Hesap dökümü, ücret bordrosu ve ödeme kaynağını gösteren belgeler toplanır.
- Şikâyet veya itiraz dilekçesi, süre dolmadan doğru merciye verilir.
- Bloke edilen tutarın icra dosyasına aktarılma tarihi ayrıca izlenir.
- Ret ihtimaline karşı istinaf takvimi baştan yazılır.
Taahhüt Vermek mi, Uyuşmazlığı Yargıya Taşımak mı?
Alacaklıyla yapılan ödeme yapılandırması, hacizlerin kaldırılmasını hızlandırabilir. Ancak icra dairesinde verilen taahhüdün kendine özgü hukuki sonuçları vardır ve ödeme aksadığında ağır sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle taahhüt yerine harici bir protokol ile hacizlerin kaldırılması müzakere edilebilir. Borca esaslı bir itirazınız varsa, önce hukuki yolu tüketmeden ödeme planı imzalamak, itiraz argümanınızı zayıflatabilir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Takip türü ve tebligat durumu sonucu tümüyle değiştirdiğinden, e-haczi öğrendiğiniz gün dosya örneğiyle birlikte bir avukata başvurmanız önerilir.