Hesabına erişemeyen kişinin ilk tepkisi bankayı aramak olur; oysa blokenin kaynağı çoğu zaman bankanın kendi kararı değildir. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirler, savcılık ya da mahkeme kararına dayalı el koyma, bankanın kendi risk politikası ve ödeme kuruluşunun şüpheli işlem uygulaması birbirinden farklı hukuki rejimlere tabidir. Doğru itirazın ilk şartı, blokenin hangisinden doğduğunu tespit etmektir.
Önce Kaynağı Tespit Edin
Banka şubesinden ya da müşteri hizmetlerinden alınacak yazılı bilgi, itirazın yönünü belirler. Adli bir karara dayanan tedbirlerde muhatap banka değil, kararı veren mercidir; bankaya yazılan onlarca dilekçe sonuç doğurmaz. Buna karşılık bankanın kendi sözleşmesel gerekçesiyle uyguladığı kısıtlamalarda muhatap doğrudan bankadır ve tüketici tahkim mercileri ile genel mahkemeler devreye girer.
İtiraz Dosyasının Omurgası
- Bloke edilen tutarın kaynağını gösteren belgeler: maaş bordrosu, satış sözleşmesi, tapu, fatura
- İlgili dönemin tam hesap hareketi dökümü
- Kripto varlık işlemleri varsa platform çıktıları, cüzdan adresleri ve transfer geçmişi
- Ticari faaliyet varsa vergi levhası, defter kayıtları ve mali müşavir beyanı
- Blokenin doğurduğu zararı gösteren gecikmiş ödeme ve icra takibi belgeleri
Adım Sırası
- Bankadan blokenin dayanağı ve tarihi yazılı olarak istenir.
- Adli tedbir söz konusuysa dosya numarası öğrenilir ve karara karşı öngörülen süre içinde itiraz edilir.
- İtiraz dilekçesinde paranın meşru kaynağı belge zinciriyle gösterilir.
- İdari nitelikte bir uygulama varsa ilgili kuruma başvuru yapılır.
- Reddi hâlinde kanun yolu ve dava seçenekleri, süre kaçırılmadan devreye alınır.
Usule Aykırı Adımın Bedeli
En pahalı hata, itirazı doğru mercie ama süresi geçtikten sonra yapmaktır. Adli tedbirlere itiraz süreleri kısadır ve kararın öğrenilmesi ya da tebliğinden itibaren işler. İkinci hata, hesap üzerindeki tedbir sürerken üçüncü kişiler üzerinden işlem yapmaya çalışmaktır; bu davranış TCK'nın aklama hükümleri bakımından ayrı bir soruşturma başlatabilir. Üçüncüsü, savunmayı yalnızca sözlü beyana dayandırmaktır: kaynak açıklanamayan tutar, itirazın en zayıf halkasıdır.
Kripto İşlemli Dosyalarda Ek Katman
Kripto varlık transferlerinin bulunduğu dosyalarda, platform kayıtlarının zincir üzerindeki hareketle uyumlu biçimde sunulması beklenir. Alım tarihleri, karşı taraf cüzdanları ve fiat giriş-çıkış kayıtları eksiksiz olmalıdır; parçalı sunum çoğu zaman ek soru doğurur ve süreci uzatır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Bloke türü, dosyanın aşaması ve tutarın kaynağı izlenecek yolu tamamen değiştirebileceğinden, işlem yapmadan önce dosyanızın bir avukat tarafından incelenmesi önemlidir.