Kripto varlık yatırımı vaadiyle başlayan dolandırıcılıklarda mağdurun elindeki en güçlü koz, olayın hemen ardından toparlanan dijital izlerdir. Bu rehber, şikayet dosyasının nasıl paketleneceğine ve savcılık ile idari mercilere yapılacak başvurularda usule aykırı işlem nedeniyle hak kaybı doğmaması için izlenmesi gereken sıraya odaklanır.
Zincir üstü ve zincir dışı izlerin ilk gün kaydı
Kripto dosyalarında delil kendiliğinden yok olmaz; kaybolan şey mağdurun erişimidir. Platform hesabı kapatıldığında işlem geçmişi, sohbet kayıtları ve bakiye ekranları bir anda ulaşılamaz hale gelir. Bu nedenle şu kalemler daha ilk gün ayrı klasörlerde toplanmalıdır:
- Transferin yapıldığı cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri
- Kullanılan borsa veya hizmet sağlayıcının hesap ve işlem dökümü
- Banka ya da ödeme kuruluşu üzerinden yapılan havale ve EFT dekontları, alıcı hesap ve IBAN bilgileri
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar, telefon numaraları, reklam bağlantıları ve yönlendirme yapılan internet adresleri
Tek başına ekran görüntüsü zayıf bir delildir. Görüntünün hangi cihazdan, hangi tarihte ve hangi kaynaktan alındığının tutanağa bağlanması, ileride delilin elde ediliş biçimine yöneltilecek itirazları büyük ölçüde karşılar.
Başvuru sırasının dosyaya etkisi
Şikayet dilekçesi Cumhuriyet başsavcılığına verilir; ancak dilekçenin tek başına verilmesi çoğu zaman yeterli sonuç doğurmaz. Dilekçede hangi hesaplara ilişkin bilgi talep edildiği, hangi kuruluştan kayıt istendiği ve hangi adreslerin izlenmesi gerektiği somut olarak yazılmalıdır. Para akışının aklama boyutu bulunduğunda dosyanın TCK 282 kapsamında da değerlendirilmesi talep edilebilir. Mali istihbarat boyutu için 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim mekanizması, banka ve ödeme kuruluşu kanadı için ise 5411 sayılı Kanun çerçevesindeki yükümlülükler gündeme gelir. Lisanssız çalışan kripto varlık hizmet sağlayıcıları bakımından sermaye piyasası mevzuatındaki izin ve faaliyet düzenlemelerine aykırılık ayrıca bildirilebilir.
Usule aykırı işlem hangi anda doğuyor
- Dilekçede yalnızca mağduriyet anlatılıp somut araştırma talebi yazılmaması
- Hesap hareketi talebinin, işlem tarih aralığı belirtilmeden istenmesi
- Şikayetin, hakkında işlem yapılacak kişi veya kuruluş bakımından yetkisiz yerde açılması nedeniyle dosyanın gönderilmesiyle zaman kaybedilmesi
- Delil olarak sunulan dijital kayıtların kopyalanma yönteminin açıklanmaması
Kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı ne yapılır
Takipsizlik kararı geldiğinde itiraz, kararın tebliğinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde yetkili sulh ceza hakimliğine yapılır. İtiraz dilekçesinin ilk şikayeti tekrar etmesi sonucu değiştirmez. Etkili olan yaklaşım, kararın gerekçesindeki eksik araştırma noktalarını tek tek göstermek ve her biri için yapılabilecek somut soruşturma işlemini yazmaktır: istenmemiş bir hesap dökümü, alınmamış bir müzekkere cevabı, dinlenmemiş bir tanık gibi.
Kısa değerlendirme notu
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Transferin yapıldığı ülke, kullanılan platformun hukuki statüsü ve para akışının niteliği dosyanın seyrini tamamen değiştirebilir. Kendi olayınız bakımından adım atmadan önce dosyayı bir hukukçuya inceletmeniz yerinde olur.