Haciz aşamasında yapılan en pahalı hata, itiraz ile şikâyeti aynı şey sanmaktır. Bu iki yol farklı mercilere, farklı sürelere ve farklı sonuçlara bağlıdır. Yanlış kapıya vurulduğunda süre işlemeye devam eder ve borçlu, esasen haklı olduğu bir konuda sırf usul nedeniyle sonuç alamaz.
İki Ayrı Yol, İki Ayrı Kapı
İlamsız takipte ödeme emrine yapılan itiraz, mahkemeye değil takibin yürütüldüğü icra dairesine verilir ve süresinde yapıldığında takibi kendiliğinden durdurur. Buna karşılık icra dairesinin bir işleminin kanuna veya olaya uygun olmadığı iddiası şikâyet konusudur ve icra mahkemesine yöneltilir. Kambiyo senetlerine özgü takipte ise itiraz doğrudan icra mahkemesine yapılır ve kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz; bu farkın gözden kaçması sık rastlanan bir hak kaybı sebebidir.
Yedi Günlük Sürede Başlangıç Anı
Süre, çoğu hâlde tebliğ tarihinden değil, ilgilinin işlemi öğrendiği tarihten işlemeye başlar. Hacze fiilen hazır bulunulan hâllerde öğrenme anı haciz günüdür; hazır bulunulmamışsa haciz tutanağının tebliği belirleyici olur. Bu nedenle dosya kronolojisinde tebliğ tarihi, öğrenme tarihi ve tutanak tarihi ayrı ayrı kaydedilmelidir. Bir hakkın yerine getirilmemesi ya da sebepsiz sürüncemede bırakılması iddiası ise süreye bağlı olmaksızın ileri sürülebilir.
Hangi İcra Mahkemesi
Şikâyet, takibin yapıldığı icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesine yapılır. Takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı düşünülüyorsa, yetki itirazının ödeme emrine itiraz süresi içinde ve usulüne uygun biçimde ileri sürülmesi gerekir; sonradan bu itirazın dinlenmesi güçleşir. Birden fazla dosyada aynı mala haciz konulmuşsa, sıra cetveline yönelik itirazların ayrı bir usul ve süre rejimine tabi olduğu unutulmamalıdır.
Usule Aykırı Haciz İşlemleri Nasıl Tespit Edilir
- Haczedilemeyecek mal ve haklara ilişkin sınırlara uyulmaması.
- Maaş haczinde kanunun izin verdiği orandan fazlasına el konulması.
- Üçüncü kişinin elindeki mal için gerekli usulün izlenmemesi ve istihkak prosedürünün atlanması.
- Haciz tutanağında haczedilen malın niteliğinin, değerinin ve muhafaza şeklinin gösterilmemesi.
Başvurudan Önce Toplanacak Belgeler
Takip dosyasının güncel dökümü, ödeme emri ve tebliğ evrakı, haciz tutanağı, banka ve işveren yazışmaları ile ödeme yapıldığını gösteren belgeler tek klasörde toplanmalıdır. İtiraz dilekçesinde borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça yazılmalı; imzaya itiraz varsa bu ayrıca ve açıkça belirtilmelidir. Kısmi itirazda itiraz edilmeyen kısım bakımından takip kesinleşmeye devam eder.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeveyi anlatmak içindir ve dosyanızdaki tarihlerin yerine geçmez. İcra takibinde süreler kısa ve çoğu zaman telafisizdir; haciz öğrenildiği anda bir hukukçuyla dosya dökümü üzerinden görüşülmesi en güvenli yoldur.