Kripto varlık kaynaklı mağduriyetlerde şikâyet dilekçesi çoğu zaman yazılır, ancak sürecin nerede yürütüleceği ve hangi kurumlara paralel başvuru yapılacağı planlanmaz. Oysa bu dosyalarda hız, varlıkların izlenebilirliği doğrudan yetkili merciin ne kadar erken devreye girdiğine bağlıdır.
Şikâyetin Verileceği Başsavcılık
Soruşturma yetkisi kural olarak fiilin işlendiği yer Cumhuriyet başsavcılığına aittir. Kripto dolandırıcılığında para transferinin yapıldığı yer, platformun faaliyet merkezi ve mağdurun bulunduğu yer birbirinden ayrılabildiğinden, mağdurun bulunduğu yerdeki başsavcılığa yapılan şikâyet uygulamada başlangıç noktası olur; dosya gerektiğinde yetkili yere gönderilir. Şikâyet dilekçesinde varlıkların hangi hesaplara ve hangi cüzdan adreslerine aktarıldığının ilk günden gösterilmesi, koruma tedbirlerinin talep edilebilmesi bakımından belirleyicidir.
Paralel Yürüyen Kanallar
Ceza soruşturması tek başına yeterli olmayabilir. Aynı olayda birden fazla kanal eş zamanlı işletilmelidir:
- Banka ve ödeme kuruluşları nezdindeki transferler için 5411 çerçevesindeki kayıt taleplerinin savcılık aracılığıyla iletilmesi
- Şüpheli işlem bildirimleri ve malvarlığı hareketleri bakımından 5549 kapsamındaki inceleme mekanizmasının devreye girmesi
- Hizmet sağlayıcının lisans durumu ve faaliyet yetkisi bakımından SPK kripto düzenlemelerine göre yapılan başvurular
- Elde edilen değerin aklanmasına ilişkin TCK 282 kapsamındaki fiillerin ayrıca değerlendirilmesi
- Yurt dışında yerleşik platformlar için adli yardımlaşma talebinin erken aşamada gündeme getirilmesi
Görevli Mahkemenin Belirlenmesi
Fiilin nitelendirilmesi görevi belirler. Bilişim sistemlerinin veya banka araçlarının kullanılması suretiyle gerçekleştirilen nitelikli dolandırıcılık ile basit nitelikteki fiiller farklı mahkemelerin görev alanına girer. Nitelendirme soruşturma boyunca değişebileceğinden, mağdur tarafın fiilin ağırlaştırıcı unsurlarını dilekçede tek tek göstermesi ve bunları belgeye bağlaması önem taşır. Aynı olayda hukuk yolundan tazminat talep edilecekse, ceza dosyasındaki tespitlerin beklenmesi zamanaşımını kendiliğinden durdurmaz.
Kararlara Karşı Yol ve Süre
Soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirse, kararın tebliğinden itibaren işleyen on beş günlük süre içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. İtiraz dilekçesinin gücü, yeni bir iddia ileri sürmekten çok, yapılmayan araştırma işlemlerini somut olarak göstermesinden gelir: istenmeyen kayıt, dinlenmeyen tanık, sorulmayan kurum. El koyma ve tedbir taleplerinin reddi hâlinde de ayrı itiraz yolu bulunur ve bu talepler dosyanın ilerleyen aşamasında yenilenebilir.
İlk Hafta Planı
- Tüm transferler tarih, tutar, alıcı hesap ve cüzdan adresi ile tek tabloya aktarılır.
- Platformla yapılan yazışmalar, uygulama ekran görüntüleri ve tanıtım materyalleri kayıt altına alınır.
- Şikâyet dilekçesine acil koruma tedbiri talepleri ayrı başlık halinde eklenir.
- Bankalara yazılı iade ve bilgi talebi yapılır, cevap tarihleri saklanır.
- Aynı platform mağduru diğer kişilerle dosya birleştirme ihtimali değerlendirilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve her dosyanın transfer zinciri, platform yapısı ve delil durumu farklıdır. Kayıpların izlenebilirliği zamanla azaldığından, sürecin başında hukuki destek almanız önemlidir.