Konkordato talebi kabul edilip mühlet verildiğinde, alacaklıların en çok tereddüt ettiği konu devam eden hacizlerin akıbetidir. İİK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu süreçte, maaş haczi gibi kesintisiz işleyen bir tedbirin durup durmayacağı ve itirazın hangi mercie yapılacağı ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Aşağıda maaş haczi ekseninde mahkeme ve yetki analizi yapılmaktadır.
Konkordatoda Görevli Mahkeme
Konkordato talebi asliye ticaret mahkemesinde incelenir. Yetki, iflasa tabi borçlular bakımından muamele merkezinin, iflasa tabi olmayanlar bakımından yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesine aittir. Kanunda geçici mühlet üç ay olarak öngörülmüş, talep üzerine iki ay uzatılabileceği düzenlenmiştir; kesin mühlet ise bir yıl olup güç durumlarda uzatılabilir.
Mühletin Takiplere Etkisi
- Mühlet içinde borçluya karşı kural olarak yeni takip yapılamaz, başlamış takipler durur.
- Bu kuralın istisnası, kanunda birinci sırada sayılan imtiyazlı alacaklara ilişkin takiplerdir; işçi alacakları ve nafaka bu kapsamda değerlendirilir.
- Rehinle temin edilmiş alacaklarda takibin başlatılması ile muhafaza ve satış işlemleri birbirinden ayrı ele alınır.
- Mühlet süresince zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin işleyişi ayrıca gözetilmelidir.
Maaş Haczinin Sınırları
Maaş ve ücretler, kural olarak dörtte birinden az olmamak üzere haczedilebilir; borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli kısım haciz dışında tutulur. Nafaka alacakları bakımından bu sınırlama uygulanmaz. Uygulamada sık görülen hata, birden çok dosyadan aynı maaşa sıra gözetilmeksizin kesinti yapılmasıdır; sıra cetveline ve kesinti oranına ilişkin uyuşmazlık şikâyet konusudur.
Hangi Mercie Başvurulur
İcra dairesinin işlemine yönelik şikâyet, icra hukuk mahkemesine yapılır ve kanunda öngörülen yedi günlük süreye tabidir. Buna karşılık mühletin kapsamına, komiserin işlemlerine ve mühletin kaldırılmasına ilişkin talepler konkordato dosyasının görüldüğü ticaret mahkemesine yöneltilir. İki merciin karıştırılması, süre geçtikten sonra düzeltilemeyen bir usul hatasına dönüşür.
Alacaklı ve Borçlu İçin Kontrol Adımları
- Mühlet kararının tarihi ve ilan bilgisi dosyaya işlenir.
- Devam eden takipler, alacağın niteliğine göre imtiyazlı olup olmadığı yönünden ayrıştırılır.
- Maaş kesintisinin oranı ve dosya sırası bordroyla karşılaştırılır.
- Şikâyet süresi, işlemin öğrenildiği tarihe göre takvime yazılır.
Konkordato dosyalarında alacaklının konumu, alacağın türüne göre tümüyle değişebilir. Bu yazı genel çerçeve sunar; kesinti veya durdurma taleplerinden önce dosyanın icra ve iflas hukuku yönünden incelenmesi tavsiye edilir.