Elektronik haciz uygulaması, alacaklı için hızlı bir tahsil aracı olduğu kadar borçlu için de ani bir sonuç doğurur: hesap bloke edilir, araç kaydına şerh düşer, ardından satış süreci başlar. Bu noktada yapılacak itirazın türü ve mercii karıştırıldığında, satış ilerlerken hukuki imkanlar tükenebilir. İİK ve HMK çerçevesinde bu aşamanın usul haritası aşağıda ele alınmaktadır.
Şikayet mi, İtiraz mı, Dava mı?
İcra hukukunda üç ayrı kurum sık sık birbirine karıştırılır. Takibin dayanağına, borcun varlığına veya miktarına yönelik itirazlar icra dairesine yapılan itiraz kurumuyla ilgilidir. Buna karşılık icra dairesinin yaptığı bir işlemin kanuna aykırı olduğu iddiası şikayet konusudur ve icra mahkemesine yöneltilir. Haczedilmezlik iddiası, üçüncü kişinin mülkiyet iddiası ve ihalenin feshi talebi ise kendi özel usulüne tabidir. E-haciz uygulamasında hangi yolun izleneceği, itirazın konusuna göre belirlenir.
Hangi İcra Mahkemesi?
Şikayet, işlemi yapan icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesine yapılır. Borçlunun başka ilde oturuyor olması ya da hesabın bulunduğu bankanın merkezinin farklı bir ilde olması bu kuralı değiştirmez. Talimat yoluyla yürütülen hacizlerde, işlemin asıl takip dosyasında mı yoksa talimat dosyasında mı yapıldığı tespit edilmeden başvuru yapılması, yetkisizlik nedeniyle zaman kaybına yol açar.
Satışa Kadar Kontrol Edilmesi Gereken Noktalar
- Takip talebinin ve ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği
- Haciz tutanağının içeriği ile fiilen bloke edilen tutarın örtüşüp örtüşmediği
- Maaş, emekli aylığı ve nafaka gibi hesaplarda kanuni sınırlamalara uyulup uyulmadığı
- Kıymet takdirinin tebliği ve buna karşı süresinde başvuru yapılıp yapılmadığı
- Satış ilanının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı
Usule Aykırı İşlemin Süresi
Şikayet kural olarak işlemin öğrenilmesinden itibaren kanunda öngörülen süre içinde yapılmalıdır. Buna karşılık kamu düzenine aykırılık oluşturan ve hakkı ihlal eden bazı işlemler bakımından süre koşulu farklı işler. Bu ayrımın bilinmesi, geç fark edilmiş bir haciz işleminde tek şansı oluşturabilir. Öğrenme tarihinin nasıl belgelendiği ise çoğu dosyada asıl tartışma konusudur; bu nedenle banka bildirimi, mesaj kaydı veya dosya inceleme tarihi mutlaka saklanmalıdır.
İhalenin Feshi İçin Hazırlık
Satış gerçekleştikten sonra ileri sürülecek fesih sebepleri sınırlıdır ve süre kısadır. Bu nedenle kıymet takdiri aşamasında yapılmayan itirazlar, ihale sonrasında telafi edilemez. Satış süreci başladığında takvim geriye doğru kurulmalı ve her aşama için son gün ayrı ayrı işaretlenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Takibin türü, haczedilen malvarlığının niteliği ve dosyanın aşaması izlenecek yolu değiştireceğinden, işlem yapmadan önce dosyanın hukukçu tarafından incelenmesi gerekir.