Ödeme emri tebliğ edildiğinde borçlunun elinde birkaç günlük bir hareket alanı vardır ve bu sürede yapılan tek bir yanlış tercih, takibin kesinleşmesine yol açabilir. İcra ve İflas Kanunu sisteminde itiraz, şikâyet ve dava birbirinden ayrı kurumlardır; hangisinin nereye yapılacağı karıştırıldığında sonuç çoğu zaman geri dönüşü olmayan bir usul kaybıdır.
İtirazın Muhatabı İcra Dairesidir
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz mahkemeye değil, takibin yapıldığı icra dairesine yöneltilir ve süresinde yapıldığında takip durur. Borca itiraz ile imzaya itiraz ayrı ayrı ve açıkça belirtilmelidir; imza inkârı ayrıca yazılmadığında imzanın kabul edilmiş sayılması gündeme gelir. Yetki itirazı da bu aşamada, esasa ilişkin itirazla birlikte ileri sürülmelidir. Takip işlemlerinin usulsüzlüğüne yönelik iddialar ise itiraz değil şikâyet konusudur ve icra mahkemesine yapılır.
İtirazın Kaldırılması ile İtirazın İptali Çatalı
İtirazla duran takipte alacaklının önünde iki ayrı yol vardır. Elinde kanunun aradığı nitelikte belge bulunuyorsa icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir; bu yol dar yetkili ve belgeye dayalıdır. Belge yoksa ya da uyuşmazlık geniş bir yargılamayı gerektiriyorsa genel mahkemede itirazın iptali davası açılır. Yanlış yolun seçilmesi yalnızca zaman kaybı değil, tazminat taleplerinin de kaybedilmesi anlamına gelebilir.
Mal Beyanının Usul Yükü
- Beyan, ödeme emrinde gösterilen süre içinde ve yazılı olarak verilmelidir.
- Malvarlığı yoksa bunun da gerekçesiyle bildirilmesi gerekir; sessiz kalmak beyan yerine geçmez.
- Beyanda gösterilen değerlerin gerçeğe uygun olmaması ayrı sorumluluk doğurabilir.
- Sonradan edinilen malvarlığındaki değişikliklerin bildirilmesi ihmal edilmemelidir.
Sık Yapılan Usul Hataları
- İtirazın icra dairesi yerine doğrudan mahkemeye verilmesi.
- Tebliğ tarihinin tebligat parçasından teyit edilmemesi.
- Kısmi itirazda kabul edilen ve reddedilen tutarın ayrıştırılmaması.
- Takibe dayanak yapılan belgenin aslının dosyada bulunup bulunmadığının hiç incelenmemesi.
- Haczedilemeyecek mal ve gelirlere ilişkin talebin hiç ileri sürülmemesi.
- Şikâyet süresinin itiraz süresiyle karıştırılması.
Takibin dayanağı, alacağın niteliği ve tarafların sıfatı bu haritayı değiştirebilir. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; ödeme emri elinize geçtiğinde süreler çok kısa işlediğinden vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme almanız önerilir.