Banka hesabının ya da kripto varlık platformundaki bakiyenin bloke edilmesi, çoğu zaman hiçbir açıklama içermeyen kısa bir bildirimle öğrenilir. Bu aşamada yapılan en yaygın hata, hangi merciin hangi kararı verdiği belirlenmeden dilekçe yazılmasıdır. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri ve TCK'nın aklama suçuna ilişkin hükümleri ekseninde bu rehber, usule aykırı işlem riskini delil paketleme üzerinden ele alır.
Bloke mi, El Koyma mı, İhtiyati Tedbir mi?
Uygulamada tek kelimeyle "bloke" denilen durumun arkasında farklı hukuki temeller olabilir: idari nitelikte bir işlem askıya alma, ceza soruşturması kapsamında verilmiş bir elkoyma kararı, bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama ya da hukuk mahkemesince verilmiş bir ihtiyati tedbir. Her birinin itiraz mercii ve süresi farklıdır. Bu nedenle ilk adım, bankadan veya platformdan kısıtlamanın dayanağının ve karar tarihinin yazılı olarak istenmesidir.
İtiraz Mercii Zinciri
- Ceza soruşturması kapsamındaki elkoyma kararlarına karşı itiraz, sulh ceza hâkimliği ve bağlı olduğu itiraz merciine yapılır.
- İdari nitelikteki işlemlere karşı idari yargı yolu gündeme gelir.
- Hukuk mahkemesince verilen ihtiyati tedbire itiraz, kararı veren mahkemeye yöneltilir.
- Bankanın kendi uygulamasından kaynaklanan kısıtlamalarda önce kuruma yazılı başvuru, ardından ilgili denetim otoritesine şikâyet yolu izlenir.
Yanlış mercie yapılan başvuru, çoğu zaman esasa girilmeden reddedilir ve bu süre zarfında dosyadaki delil durumu aleyhe gelişebilir.
Paranın Kaynağını Anlatan Dosya
Bu tür dosyalarda savunmanın merkezinde tek bir soru vardır: hesaba giren varlığın kaynağı nedir? Bu sorunun cevabı anlatımla değil, kesintisiz bir belge zinciriyle verilir. Maaş bordroları, satış sözleşmeleri, tapu ve araç devir belgeleri, şirket ortaklık ve kâr payı kayıtları, yurt dışı transferlerinde ilgili bankanın açıklaması ve kripto varlıklar bakımından platform işlem geçmişi ile cüzdan adresleri birbirini doğrulayacak biçimde sıralanmalıdır. Belgeler arasında tarih boşluğu bulunması, savunmanın en zayıf noktasını oluşturur.
Kripto Varlıklarda Ek Katman
Kripto varlık işlemlerinde zincir üzerindeki hareketler kalıcıdır ancak yorumlanması uzmanlık gerektirir. İşlem geçmişinin dışa aktarılması, cüzdan sahipliğinin ispatı ve transferlerin karşı taraflarının açıklanması gerekir. Karşı tarafın kimliğinin bilinmediği transferlerde, işlemin hangi platform üzerinden ve hangi amaçla yapıldığı yazışmalarla desteklenmelidir. Platform hesabının başkası tarafından kullanıldığı iddia ediliyorsa, bu iddianın giriş kayıtlarıyla uyumlu olması beklenir.
Zaman Yönetimi ve Mağdur Sıfatı
Bloke edilen hesabın sahibi, çoğu zaman aslında dolandırıcılık mağdurudur ve hesabına iradesi dışında para girmiştir. Bu durumda savunma yalnızca savunma olarak değil, aynı zamanda mağdur beyanı olarak kurgulanmalıdır. Kendisine ulaşan kişilerle yapılan yazışmalar, sahte yatırım platformlarına ilişkin kayıtlar ve varsa yapılan şikâyet başvuruları dosyaya eklendiğinde, blokenin kaldırılması talebi çok daha güçlü bir zeminde ileri sürülür.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; kısıtlamanın hukuki dayanağı ve soruşturmanın kapsamı sonucu belirgin biçimde değiştirir. İtiraz süreleri kısa olduğundan, kısıtlamanın öğrenildiği anda dayanağın tespiti ve profesyonel değerlendirme önem taşır.