İlamsız takip, elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklıya hızlı bir yol açar; buna karşılık borçluya da bu hızı durduracak kısa bir pencere tanır. Bu pencere yedi gündür ve kaçırıldığında takip kesinleşerek haciz aşamasına geçilir. Aşağıdaki kontrol listesi süreci iki taraf açısından ele alıyor.
Ödeme Emri Elinize Ulaştığında
Süre, ödeme emrinin tebliğinden itibaren işler. Borçlu, borcun tamamına veya bir kısmına yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir; itiraz takibi kendiliğinden durdurur ve ayrıca mahkeme kararı gerekmez. Aynı süre içinde mal beyanında bulunma yükümlülüğü de doğar. İtirazın kapsamı önemlidir: yalnızca borca itiraz edilmişse imza kabul edilmiş sayılır. Senede dayanan takiplerde imza inkârının ayrıca ve açıkça yazılması, aksi hâlde sonradan ileri sürülememesi bu alandaki en sık rastlanan hak kaybıdır. Süre elde olmayan bir engel nedeniyle kaçırılmışsa, engel kalktıktan sonra kısa bir süre içinde icra mahkemesinden gecikmiş itiraz istenebilir.
Alacaklının İki Yolu
İtiraz üzerine duran takibi devam ettirmek isteyen alacaklının önünde iki seçenek vardır. Elinde İİK anlamında itirazın kaldırılmasına imkân veren nitelikte bir belge varsa, itirazın kaldırılması istemiyle icra mahkemesine başvurur; bu yol daha hızlıdır ancak dar bir inceleme yapılır ve belge yoksa istem reddedilir. Alternatif olarak genel mahkemede itirazın iptali davası açılır; burada alacağın varlığı her türlü delille ispatlanabilir. İki yol için öngörülen süreler farklıdır ve kaçırıldığında takip düşer; bu nedenle itiraz dilekçesinin tebliğ tarihi alacaklı tarafından da takvime işlenmelidir. Haksız itiraz hâlinde talep edilebilecek inkâr tazminatının, dava dilekçesinde açıkça istenmesi gerekir.
Kesinleşme Sonrası Takvim
- Takip kesinleştikten sonra haciz talebi için öngörülen bir yıllık süre işler
- Haczedilen mal bakımından satış talebi, haciz tarihinden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır
- Süresinde satış istenmezse haciz kalkar ve süreç baştan kurulmak zorunda kalır
- Dosyaya yapılan ödemeler ve harç yatırma tarihleri ayrı ayrı kaydedilmelidir
Tebligat ve Şikâyet
Uygulamadaki tartışmaların büyük bölümü tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığında düğümlenir. Adreste bulunmama, komşuya ya da muhtara tebliğ, işyeri adresine yapılan tebligat gibi durumlarda mazbatanın içeriği ayrıntılı incelenmelidir. Tebligat usulsüzse süre gerçek öğrenme tarihinden başlar; bu iddia şikâyet yoluyla icra mahkemesine götürülür. İcra dairesinin hakkı ihlal eden işlemlerine karşı şikâyet kural olarak yedi günlük süreye tabidir; kamu düzenine aykırılık hâllerinde ise süre sınırı aranmaz.
Buradaki bilgiler genel işleyişe ilişkindir; takibin türü, dayanak belge ve tebligatın biçimi sonucu değiştirebilir. Ödeme emrini aldığınız gün süreyi hesaplayıp hukuki destek almanız, sonradan telafisi zor sonuçların önüne geçer.