Bir yatırım platformuna aktarılan paranın ardından hesabın bloke edildiğini öğrenen kişi, genellikle önce bankayı arar. Oysa blokenin kaynağı belirlenmeden yapılan her girişim sonuç doğurmaz. Bu rehber, finansal mağduriyet dosyalarında blokenin niteliğini teşhis etmeye ve doğru mercie yönelmeye odaklanır.
Blokenin kaynağını teşhis edin
Uygulamada birbirinden tamamen farklı dört durum aynı isimle anılır:
- Bankanın kendi risk politikası kapsamında uyguladığı geçici kısıtlama
- 5549 sayılı Kanun kapsamında şüpheli işlem bildirimi sonrası doğan işlem kısıtı
- Soruşturma kapsamında verilen ve el koyma niteliği taşıyan tedbir kararı
- İcra takibi nedeniyle konulan haciz
İtiraz mercii her birinde farklıdır. Adli bir tedbir söz konusuyken bankaya dilekçe vermek, dosyaya hiçbir katkı sağlamadan gün kaybettirir. İlk adım, hesabın bağlı olduğu şubeden kısıtlamanın hangi belgeye dayandığının yazılı olarak sorulmasıdır.
Adli tedbir varsa izlenecek yol
Suç gelirlerinin aklanmasına ilişkin TCK 282 kapsamındaki soruşturmalarda veya dolandırıcılık dosyalarında, para trafiğinin geçtiği hesaplara tedbir uygulanabilir. Hesap sahibinin dosya ile ilgisi bulunmasa dahi zincirin halkası olduğu için etkilenmesi mümkündür. Bu durumda yapılması gereken, tedbirin kaldırılması ya da kapsamının daraltılması talebini, paranın meşru kaynağını gösteren belgelerle birlikte sunmaktır.
Meşru kaynağı ispatlayan belge zinciri
- Paranın hesaba giriş yolunu gösteren tüm dekont ve transfer kayıtları
- Gelirin dayanağı olan belgeler: satış sözleşmesi, maaş bordrosu, tapu işlem evrakı
- Platformla yapılan yazışmalar ve varsa sözleşme metni
- Kripto varlık işlemlerinde cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri
- Vergisel beyanlarla uyumu gösteren kayıtlar
Yatırım mağduriyeti tarafını ayrı kurgulamak
Hesap blokesine odaklanırken asıl mağduriyetin, yani yatırım vaadiyle alınan paranın takibi ihmal edilmemelidir. Suç duyurusu dilekçesinde para akışının izlenmesine yönelik somut taleplerin yer alması, sonraki aşamada iade ihtimalini doğrudan etkiler. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin sermaye piyasası düzenlemeleri kapsamında, platformun Türkiye'de faaliyet iznine sahip olup olmadığının tespiti de dosyanın yönünü belirler.
Sık yapılan usul hataları
- Tedbir kararının tebliğ tarihini kayıt altına almamak ve itiraz süresini kaçırmak
- Talebi tek dilekçeyle hem bankaya hem savcılığa gönderip hiçbirine uygun içerik yazmamak
- Platformla yazışmaları silmek veya uygulamayı telefondan kaldırmak
- Aynı olay için birden çok yerde koordinasyonsuz başvuru yapmak
Genel uyarı
Bu metin bilgilendirme amaçlıdır ve her dosyanın kendi belge yapısı vardır. Bloke kararının niteliği belirlenmeden atılan adımlar geri dönüşü zor sonuçlar doğurabileceğinden, ilk günlerde hukuki destek alınması önem taşır.