Kripto varlıklarla bağlantılı uyuşmazlıklarda hesabın bloke edilmesi, tarafların çoğu için sürecin ilk ve en sarsıcı adımıdır. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, sermaye piyasası düzenlemeleri ve TCK ekseninde ilerleyen bu dosyalarda yapılan en yaygın hata, blokenin kaynağı belirlenmeden başvuruda bulunmaktır; bu da doğrudan usule aykırı işlem ve zaman kaybı anlamına gelir.
İlk soru: blokeyi kim koydu
Uygulamada birbirinden çok farklı üç durum aynı isimle anılır. Birincisi, soruşturma kapsamında verilen adli nitelikteki elkoyma veya hesap üzerinde işlem yapılmasını engelleyen tedbir kararıdır. İkincisi, şüpheli işlem bildirimi süreçleri kapsamında işlemin geçici olarak durdurulmasıdır. Üçüncüsü ise platformun kendi sözleşmesel şartlarına dayanarak uyguladığı iç kısıtlamadır. Bu üçünün itiraz mercii, süresi ve dayanağı farklıdır; bankaya yazılan bir dilekçe, adli bir karara karşı sonuç doğurmaz.
Kaynağa göre izlenecek yol
- Adli tedbir söz konusuysa karar örneği talep edilerek yetkili mercie süresinde itiraz edilir.
- İşlem geçici olarak durdurulmuşsa hesabın gerçek sahibi ve fon kaynağı belgelenir.
- Platform kısıtlaması varsa sözleşme hükümleri ve bildirim yazışmaları toplanır.
- Fonun meşru kaynağını gösteren belge zinciri tarih sırasıyla kurulur.
- Blokenin sürmesi nedeniyle doğan zarar için ayrı bir kayıt tutulur.
Mağdur tarafındaysanız: para izini kaybetmemek
Yatırım vaadiyle para aktardığını sonradan fark eden kişiler açısından öncelik, transferin izlenebilir kısmını korumaktır. Banka havalesi ile başlayan ve ardından zincir üzerine geçen aktarımlarda, banka aşamasındaki alıcı hesap bilgisi soruşturmanın en somut çıkış noktasıdır. Cüzdan adresleri, işlem kimlikleri, platform yazışmaları ve tanıtım materyalleri değiştirilmeden saklanmalıdır. Karşı tarafla yapılan sözlü görüşmelerin ardından yazılı bir özet gönderilmesi, sonradan ispat kolaylığı sağlar.
Sık karşılaşılan usul kusurları
- Adli karara karşı itiraz süresinin, blokenin fark edildiği tarihten başlayacağını varsaymak
- Suç duyurusu ile hesap üzerindeki tedbire itirazı tek dilekçede birleştirmek
- Hesap sahibi ile fon sahibinin farklı olduğu durumlarda sıfatı belgelememek
- Yabancı platform kayıtlarının resmi yolla talep edilmesini geciktirmek
- Zincir üstü verileri okunabilir bir döküm haline getirmeden dosyaya sunmak
Genel değerlendirme
Bu alanda mevzuat hızla gelişmektedir; işlem tarihinde yürürlükte olan düzenlemenin esas alınması gerekir. Yukarıdaki başlıklar genel bilgilendirme amacı taşır ve her dosyanın teknik akışı farklıdır; adım atmadan önce hukuki destek almanız önemle tavsiye edilir.