Banka hesabına ya da kripto varlık platformundaki bakiyeye erişimin aniden kapanması, çoğu kişi için hukuki bir sorundan önce bir belirsizlik sorunudur. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar ile TCK 282 ve sermaye piyasası düzenlemeleri ekseninde blokenin kaynağını doğru teşhis etmek, atılacak her adımın önünde gelir.
Önce Blokenin Türünü Belirlemek
Uygulamada birbirinden çok farklı üç durum aynı isimle anılır. Birincisi, bankanın kendi iç risk politikası gereği hesabı geçici olarak kısıtlamasıdır. İkincisi, şüpheli işlem bildirimi üzerine idari nitelikte askıya alma kararıdır. Üçüncüsü ise bir soruşturma kapsamında hâkim kararıyla verilen elkoyma kararıdır. Üçünün itiraz mercii ve süreci farklıdır.
Bu nedenle ilk yapılması gereken, bankadan ya da platformdan kısıtlamanın dayanağının yazılı olarak sorulmasıdır. Dayanak bilinmeden yazılan dilekçeler yanlış mercie gider ve zaman kaybettirir.
Adli Elkoymada İzlenecek Yol
Soruşturma kapsamında verilmiş bir elkoyma kararı söz konusuysa, karara karşı itiraz sulh ceza hâkimliğine yapılır. İtirazın gücü, hesaba giren paranın kaynağının hukuka uygunluğunu gösteren belgelere dayanır. Burada soyut iyi niyet açıklamaları değil, izlenebilir bir para akışı sunulmalıdır.
Kaynak Belgelendirme Dosyası
- Gelirin niteliğine göre bordro, serbest meslek makbuzu, fatura veya kira sözleşmesi
- Taşınmaz ya da araç satışından gelen tutarlar için tapu ve noter satış belgeleri
- Yurt dışı transferlerde gönderen bilgisi ve bankalararası mesaj kayıtları
- Kripto varlık işlemlerinde platform işlem geçmişi, cüzdan adresleri ve transfer zinciri
- Şirket hesapları için ticari defter kayıtları ve karşı taraf sözleşmeleri
- Vergisel beyanlarla banka hareketleri arasındaki tutarlılığı gösteren özet tablo
Sürecin En Kırılgan Noktası
Blokelerin önemli bir bölümü, hesap sahibinin kendi eylemi nedeniyle değil, hesabına dolandırıcılık mağdurundan para geldiği için doğar. Kripto alım satımında karşı taraftan gelen havaleler bu riski büyütür. Böyle bir durumda savunmanın merkezinde işlemin gerçekliği ve karşı tarafla kurulan iletişimin kaydı yer alır; sohbet geçmişi, ilan kaydı ve platform emir defteri dosyanın omurgasını oluşturur.
Yapılmaması Gerekenler
- Bloke kalksın diye karşı tarafa doğrudan ödeme yapıp kayıt bırakmamak
- İşlem geçmişini platformdan indirmeden hesabı kapatmak
- İfade öncesi tutarsız yazılı açıklamalar göndermek
- Aynı konuda birden çok mercie birbirinden farklı içerikli dilekçe vermek
Son Değerlendirme
Bu tür dosyalarda sonucu belirleyen şey, paranın nereden geldiğini anlaşılır bir zincir halinde gösterebilmektir. Belgeler dağınıkken yapılan başvurular çoğu zaman ters etki yaratır. Buradaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; işlem hacminiz ve blokenin dayanağı sürecin yönünü değiştirebileceğinden hukuki destekle ilerlemeniz önerilir.